Mekke Savunma İttifakı'nın ilk toplantısı İstanbul'da yapıldı

1 Eylül 2026 İSLAMABAD – Dışişleri Bakanlığı (FO), Pazartesi günü yaptığı açıklamada Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin, kolektif caydırıcılık ve savunmayı güçlendirmek amacıyla Mekke Anlaşması çerçevesindeki işbirliklerini daha da kurumsallaştırmayı kabul ettiğini; ittifakın sekreterliğinin başlangıçta üç yıl süreyle Pakistan tarafından yönetileceğini bildirdi. Bu karar, İstanbul'da gerçekleştirilen Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısında alındı. İstanbul'daki Çırağan Sarayı'nda düzenlenen toplantıya üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile üst düzey askeri yetkililer katıldı. Pakistan'ı; Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asım Munir, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar ile Savunma Bakanı Havaca Asif temsil etti. FO açıklamasına göre, anlaşma kapsamındaki ittifak çalışmalarını desteklemek amacıyla Suudi Arabistan'da bir genel sekreter başkanlığında sekreterlik kurulacak. Sekreterlik, ilk üç yıl boyunca Pakistan'dan bir genel sekreter tarafından yönetilecek. Üç ülke ayrıca; dayanışmalarını artıracak, kolektif caydırıcılık ve savunmalarının güvenilirliğini ile etkinliğini sağlayacak ve adil, kapsayıcı ile kalıcı bir barışa yönelik bölgesel çabalara ve işbirliğine dayalı güvenliğe katkıda bulunacak şekilde işbirliklerini daha da kurumsallaştırmak için adımlar atmayı kabul etti. FO açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Bölgesel sahiplik duygusuyla hareket eden üç ülke, bölgelerinde sürdürülebilir barış ve istikrarı sağlamak amacıyla Mekke Anlaşması çerçevesinde birlikte çalışma kararlılıklarını yinelemektedir. Bu doğrultuda, krizlerin barışçıl yollarla çözümünü teşvik etmek için gerilimi azaltma ve ihtiyat yönündeki çabaları desteklemeye devam edeceklerdir." FO ayrıca üç ülkenin, ortak faaliyetler, güçlü savunma sanayii işbirliği ile ortak teknoloji geliştirme ve üretim yoluyla savunma kapasitelerini ve silahlı kuvvetlerinin uyumunu güçlendirmeye çalışacağını belirtti. Açıklamada, "Mekke Anlaşması'nın kurumsallaşmış ve kararlı biçimde uygulanması yoluyla üç ülke, bölgesel barış ve istikrara temel katkılarda bulunacaktır" ifadesine yer verildi. 'Mekke Savunma İttifakı' Daha önce Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara, İslamabad ve Riyad arasındaki üçlü anlaşmanın "Mekke Savunma İttifakı" olarak anılacağını ve ilk genel sekreterin Pakistan'dan olacağını açıkladı. Fidan bu açıklamayı, anlaşma kapsamında kurulan komitenin ilk toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında yaptı. Basın toplantısında Fidan, ülkesinin Pazartesi günü Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısına ev sahipliği yaptığını vurguladı. Toplantının, "anlaşmanın hayata geçirilmesi için atılacak somut adımlar kapsamında" düzenlendiğini ve bu amaçla görüş alışverişinde bulunulduğunu belirten Fidan, "Bugün itibarıyla ittifakın kurumsal yapısını oluşturma sürecini başlattık" dedi ve anlaşmanın resmi adının "Mekke Savunma İttifakı" olacağını duyurdu. "Riyad'da bir sekreterlik kuruldu ve ilk genel sekreter Pakistanlı kardeşlerimizden biri arasından atanacak" diyen Fidan, toplantıda "kurumsallaşmanın nasıl ve ne zaman başlayacağına ilişkin kararlar alındığını ve tüm kardeşlerin görüşlerini bildirdiğini" söyledi. Fidan, toplantıda alınan kararların "mükemmel sonuçlar" doğurmasını umduğunu ifade etti. "Güvenli, istikrarlı ve müreffeh bir bölgenin geleceği için bu ittifak; diğer devletlerin egemenliğine saygı gösterme, toprak bütünlüğü ve iç işlere müdahale etmeme gibi uluslararası ilkelere dayanmaktadır" diyen Fidan, ittifakın hiçbir ülkeye karşı olmadığını vurguladı. Fidan, ittifakın "başka herhangi bir ülkenin ortaklığına ve katılımına açık olduğunu" belirterek bazı koşul, kural ve standartların bulunduğunu ve ittifakın niteliği gereği "genişlemesinin beklendiğini" söyledi. İttifakın kurumsallaşması gerektiğini vurgulayan Fidan, "Bir müttefik katılmak istediğinde ittifakın o tarihe kadar gerektiği gibi işlevsel hale gelmiş olması gerekir" dedi. Fidan, ittifakın "ülkelerimizin diğer anlaşmalar veya ittifaklar kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmadığını" da sözlerine ekledi ve Pazartesi günkü toplantıyla üç ülkenin bölgenin güvenlik ve istikrarı için sorumluluk üstlenmeye hazır olduklarını ortaya koyduğunu umduğunu belirtti. "Dost ülkelerle yakın işbirliği yapacak ve çabalarımızı koordine etmeyi sürdüreceğiz" diyen Fidan, bölge ülkeleri arasındaki "ittifak ve güven" eksikliğinin güvenlik sorunlarına yol açtığını da vurguladı. 7 Ağustos'ta imzalanan ortak savunma paktı, üye devletlere aralarından birine yapılan saldırıyı tümüne yapılmış saldırı olarak değerlendirme yetkisi tanımaktadır. Komutan Munir, Suudi Savunma Bakanı ile görüştü Suudi Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, X hesabındaki paylaşımına göre Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı kenarında Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asım Munir ile bir araya geldi. Prens Halid, Munir ile İslamabad ve Riyad arasındaki askeri ve savunma işbirliği potansiyelini değerlendirdiklerini ve "bölgesel durumdaki gelişmeleri ile bunlara yanıt olarak yürütülen çabaları" ele aldıklarını belirtti. 'Mekke Savunma İttifakı'nın açılış toplantısı Dışişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanı Dar, Savunma Bakanı Asif ve Komutan Munir'in katıldığı üçlü toplantıdan fotoğraflar paylaştı. Başbakan Yardımcısı Dar, X'te yaptığı paylaşımda toplantıyı "harika bir açılış toplantısı" olarak nitelendirdi. Anadolu Ajansı'na göre Türkiye'yi toplantıda Dışişleri Bakanı Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil etti. Suudi Arabistan'ı ise Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı General Feyyad bin Hamed El-Ruveydi temsil etti. Anadolu Ajansı, katılımcıların bir salonda oturduğunu; Fidan'ın ortada yer aldığını gösteren bir video da paylaştı. Görüntülerde Türk Dışişleri Bakanı'nın Dar, Komutan Munir ve diğerlerini toplantı mekânında selamladığı görüldü. Dışişleri Bakanlığı'nın Pazar günü yaptığı açıklamada, Pakistan'ın toplantıya katılımının "Türkiye ve Suudi Arabistan ile köklü dostluk bağlarını ve kalıcı bölgesel barış ile istikraya yönelik arzusunu" simgelediği belirtildi. Mekke paktı kapsamında düzenlenen ilk bakanlık toplantısı, üçlü stratejik ve savunma işbirliği çerçevesi oluşturulmasına yönelik ilk adım olarak değerlendiriliyor. İkili görüşmeler Üçlü paktın açılış toplantısı öncesinde taraflar İstanbul'da ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Komutan Munir, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamındaki ilk toplantı öncesinde Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile İstanbul'da bir araya geldi. Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, X platformunda Komutan Munir ile Bakan Güler'in görüşmesine ait bir video paylaştı. Türk bakan ayrıca Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu'nun da hazır bulunduğu ayrı bir görüşmede Savunma Bakanı Asif ile de bir araya geldi. Radyo Pakistan'a göre Asif ile Türk yetkililer, bölgedeki ortak savunma işbirliğini geliştirme konusunda mutabık kaldı. Öte yandan Türkiye Dışişleri Bakanı, üçlü toplantı kenarında Suudi mevkidaşıyla görüştü. Fidan, daha önce Pazar günü Dar ile de bir araya gelmişti. Hem Başbakan Yardımcısı hem de ordu komutanı bir gün önce Türkiye'ye gelmişti. İstanbul ziyaretini tamamlayan Dar, Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre Türk dışişleri ve savunma bakanlarıyla birlikte Bişkek'e hareket etti. Dar, Başbakan Şehbaz Şerif ve Pakistan heyetiyle birlikte ŞİÖ Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı ve ŞİÖ Plus Zirvesi'ne katılacak.

Globalde Türkiye

Pakistan Ordu Komutanı Munir, Mekke Savunma Paktı'nın ilk toplantısı öncesinde Türk Savunma Bakanı ile görüştü