Erdoğan Putin'e Ukrayna arabuluculuğunu teklif edecek

Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara'nın Ukrayna müzakerelerini yeniden başlatma çabalarında arabuluculuk rolünü üstlenmeye hazır olduğunu Vladimir Putin'e iletecek. Türk hükümeti kaynakları, bu teklifin 1 Eylül'de Bişkek'teki ikili görüşmede gündeme getirileceğini belirtti. Türk hükümetinden RIA Novosti'ye konuşan kaynak, "Salı günü Bişkek'te gerçekleştirilecek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Vladimir Putin görüşmesinde Türk tarafı, Ankara'nın Ukrayna'daki çatışmanın çözümüne katkı sağlamaya ve taraflar arasında arabulucu olarak rol almaya hazır olduğunu ifade edecek" dedi. Görüşme yalnızca yeni müzakere olasılığıyla sınırlı kalmayacak. Rus Cumhurbaşkanı yardımcısı Yuri Uşakov'un daha önce doğruladığı üzere, Ukrayna meselesi ve giderek gerilen Karadeniz durumu da başlıca gündem maddeleri arasında yer alacak. Erdoğan, Ankara'nın daha önce denediği adımı yeniden atıyor Türkiye, çatışmanın başından bu yana hem Moskova hem de Kiev ile doğrudan iletişim kanallarını açık tutan ender ülkelerden biri olarak konumlandı. Ankara, 2022'de Rusya ile Ukrayna arasındaki ilk ciddi doğrudan müzakerelere İstanbul'da ev sahipliği yapmıştı; daha sonra da Birleşmiş Milletler ile birlikte Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden ihraç edilmesini sağlayan anlaşmada rol üstlendi. Türkiye, NATO üyesi olması ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklemesinin yanı sıra Rusya'ya yönelik Batı yaptırımlarına katılmadı. Bu denge, Erdoğan'ın şimdiye kadar kalıcı bir siyasi uzlaşı sağlanamamış olmasına rağmen her iki tarafla da görüşmeyi sürdürmesine imkân tanıyor. Yeni teklif, diplomatik kanalın yeniden canlandırılabileceğine ilişkin sinyallerin yeniden belirmesi üzerine gündeme geliyor. CIA Direktörü John Ratcliffe, yakın tarihli gizli Moskova ziyaretinde tıkanan müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump, Putin ve Volodimir Zelenski'nin bir araya gelmesi fikrini ortaya attı. Moskova kapıların kapanmadığını söylüyor Kremlin, son aylarda Rusya'nın müzakere kapısını kapatmadığını tekrarlıyor; ancak olası bir anlaşmanın cephe durumunu ve Rus koşullarını gözetmesi gerektiğinde ısrar ediyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Temmuz ayı ortasında Kiev ile müzakerelerin yakın vadede yeniden başlaması için somut bir beklentinin olmadığını belirtirken Moskova'nın bu konuda açık kalmaya devam ettiğini vurguladı. Putin ise Haziran sonu itibarıyla bir adım daha attı. Rus Cumhurbaşkanı, Moskova'nın İstanbul'da varılan uzlaşılar, Anchorage'da görüşülen koşullar ve vurguladığı üzere "sahadaki gerçekler" temelinde barış müzakerelerine hazır olduğunu açıkladı. "Rusya, Ukrayna ile barış müzakerelerine hazır; İstanbul'da varılan anlaşmalar esas alınacak" dedi Putin. Moskova açısından "sahadaki gerçekler" meselesi kilit önem taşıyor. Rus tarafı dört buçuk yıllık çatışma hiç yaşanmamış gibi 2022 müzakere pozisyonuna geri dönülmesi ihtimalini reddederken Kiev, sınır değişikliklerinin fiilen kabul edilmesini içeren Rus taleplerini kabul etmiyor. Karadeniz Putin-Erdoğan görüşmesinin doğrudan gündemine giriyor Görüşmenin ikinci büyük başlığını Karadeniz oluşturuyor. Uşakov, iki cumhurbaşkanının Karadeniz havzasındaki durum ve Ukrayna meselesinin tamamını ele alacağını zaten doğruladı. Limanlara, gemilere ve lojistik altyapıya yönelik saldırılar ile Ukrayna'nın Karadeniz limanları üzerinden yürütülen mal ihracatındaki sorunlar nedeniyle bu konu yeniden ağırlık kazanıyor. Türkiye, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı üzerindeki denetimi sayesinde Karadeniz'deki askeri ve ticari rejimin fiilen kilit ülkesi konumunda bulunduğundan bu mesele Ankara için özellikle büyük önem taşıyor. Bu nedenle Ankara yalnızca toplantılara mekân sunmakla yetinmiyor; çatışmanın kendi kıyılarına uzanan deniz yollarına yayılmasını önlemek konusunda doğrudan bir çıkarı bulunuyor. Görüşme ŞİÖ zirvesinin hemen ardından yapılıyor Putin ve Erdoğan, 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinin ana etkinliklerinin ardından 1 Eylül'de Bişkek'te bir araya gelecek. Türkiye, ŞİÖ'nün tam üyesi değil, diyalog ortağı konumunda bulunmaktadır; ancak Erdoğan bu yapıyı yıllardır Rusya, Çin ve Orta Asya ülkeleriyle ilişkileri güçlendirmek için bir araç olarak kullanıyor. Ukrayna ve Karadeniz'in yanı sıra Putin ile Erdoğan'ın ticaret, enerji ve diğer ikili konuları da ele alması bekleniyor. Ancak görüşmenin en hassas bölümünü Ukrayna meselesi oluşturacak. Ankara şu an, Rusya'nın ancak önceki anlaşmalar ve mevcut cephe durumu gözetildiğinde müzakereye açık olduğunu ilan ettiği bir ortamda, Washington'ın da görüşmeleri yeniden hayata geçirmenin yollarını aradığı bir dönemde Moskova ile Kiev arasına yeniden girmeye çalışıyor.

Globalde Türkiye

Erdoğan 1 Eylül'de Putin ile görüşecek: Türkiye Ukrayna müzakerelerinde arabuluculuk teklifini sunacak