Türkiye: Yeni muhalefet partisinin şansı var mı?

24 Mayıs'ta Ankara'dan gelen görüntüler sarsıcıydı. Mahkemenin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) yönetimini görevden almasının ardından Türk özel kuvvetleri parti genel merkezini bastı. Göz yaşartıcı gaz kullanarak binaya zorla girmeye çalıştılar. En büyük muhalefet partisinin temsilcileri ise girişleri masa ve sandalyelerle barikat kurarak kapattı. Saatler sonra direniş sona erdi. Parti lideri Özgür Özel o sırada şöyle dedi: "Gerilimin tırmanmasını önlemek istiyoruz ve evimizi kendi irademizle terk ediyoruz." Özel, "Tek suçumuz iktidar partisine karşı kazanmamızdır" diye ekledi. Cumhuriyetçilerin kesin zaferine bir intikam mı? 51 yaşındaki CHP lideri, 22 yıldır görülmemiş bir başarıya atıfta bulunuyordu. Partisi, Mart 2024 yerel seçimlerinde İstanbul dahil 14 büyük şehirde Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi'ni (AKP) geride bırakarak galip geldi. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu o denli popüler hale geldi ki otomatik olarak Erdoğan'ın bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki rakibi konumuna yükseldi. Çok geçmeden yargı süreci de başladı; İmamoğlu tutuklandı, ardından çok sayıda belediye başkanı ve çalışanları da gözaltına alındı. Hepsine yolsuzluk ve dolandırıcılık suçlamaları yöneltildi. Ardından parti yönetimi hakkında da soruşturma başlatıldı; bu soruşturma Mayıs ayında mahkeme kararıyla yönetimin görevden uzaklaştırılmasıyla sonuçlandı. Şimdi, iki ay sonra Özel yeni bir parti kurduğunu açıkladı. Erdoğan'a yakın isimler yönetime geri döndü CHP, 1923 yılında Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuş ve Türkiye'nin en köklü partisidir. Parti; devletin dinden ayrılmasını öngören laikliği, yurtseverliği ve cumhuriyetçiliği savunur. Özgür Özel, 2023 yılında partinin reformcu kanadıyla birlikte liderliği devraldı; böylece partiyi geleneksel tabanının dışındaki seçmenlere açtı ve sosyal demokrat değerleri ön plana taşıdı. Tüm bunlar yerel seçimlerdeki başarıya katkıda bulundu. Özel'in görevden alınmasının ardından mahkeme, daha önce cumhuriyetçilerin tüm seçimleri kaybettiği dönemdeki lideri, Özel'in selefi Kemal Kılıçdaroğlu'nu parti başkanlığına iade etti. Tam da bu nedenle Kılıçdaroğlu, Erdoğan'ın tercih ettiği rakip olarak değerlendiriliyor. Eski yönetimin mevcut bölünmede neden taraf tuttuğu ve parti içindeki yargısal süreci neden kabul ettiği pek çok spekülasyona konu oluyor. Gözlemcilere göre bu, Erdoğan'ın çıkarına hizmet eden siyasi bir hesap olabilir. Söz konusu bölünme tam olarak Erdoğan'ın 2028'de yapılması gereken cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce tehlikeli rakiplerini sahneden uzaklaştırmasına olanak tanıyor. "Birlikte iktidara yürüyelim" Özel ve partisindeki kanadı şimdiye kadar CHP için mücadele etti; ancak giderek siyasallaşan yargı sistemi onları ayrılmaya zorladı. Özel, destekçilerini kendisini takip etmeye çağırarak bu hafta yaptığı konuşmada şöyle dedi: "Yeni bir başlangıca duyduğumuz sarsılmaz umududur içimizde taşıdığımız. Büyük yürüyüşe hazır mısınız? Gelin, arkadaşlar, birlikte iktidara yürüyelim." Haftanın sonunda CHP'nin toplam 135 milletvekilinden 91'inin "Yeni Parti"ye katılacağı netleşti. Parti, Cuma günü resmi olarak tescil edildi ve böylece Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki en büyük muhalefet gücü konumuna geldi. Erdoğan'ı eleştiren küçük partiler de Özel'e destek vererek birlik çağrısında bulundu. İstanbul merkezli düşünce kuruluşu İstanPol'ün başkanı Seren Selvin Korkmaz da Özel'in yeni partisinin şansının büyük olduğunu söylüyor. CHP'nin eski taraftarlarının büyük bölümü bu partiyi destekliyor. Ancak başarı garantili değil. İstanPol'ün son araştırmasına göre seçmenler, yalnızca yeni bir isim altında CHP'nin devamını değil; yeni yüzlerle başlananı ileriye taşıyacak bir partiyi istiyor. Özel muhalefeti birleştirebilecek mi? Seçmenlerin yüzde 30'u yeni partiyi destekleyecek ya da en azından bunu değerlendiriyor. Yüzde 19'u ise kararını programa ve adaylara göre verecek. Korkmaz'ın hesabına göre potansiyel yüzde 49'a yaklaşıyor. Potansiyel seçmenler arasında milliyetçi-muhafazakâr İYİ Parti, Kürt yanlısı DEM Parti taraftarlarının yanı sıra iktidardaki AKP'nin ve ittifak ortağı Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) bir bölümü de yer alıyor. Cumhuriyetçi, milliyetçi, Kürt ve muhafazakâr seçmenlerin beklentileri arasında uzlaşı sağlamak en büyük zorluğu oluşturuyor. Politolog Korkmaz'ın açıkladığına göre Özel, tam olarak bunu hedefliyor: Cumhuriyetçi-sosyal demokrat bir temele dayanan kapsayıcı bir merkez oluşturmak. Atatürk tarafından kurulan partideki çatışma 2023 yılında başladı. O dönemde Kılıçdaroğlu'nun art arda yaşanan yenilgilerinin ardından Özel ve İmamoğlu'nun reformcu kanadı kontrolü ele geçirdi ve eski yönetimi çekilmeye davet etti. Ancak iki ay önce mahkeme, bu kanadın galip geldiği parti kongresini kesin olarak geçersiz ilan etti. Bunun üzerine Özel ve parti yönetimi görevden alındı, parti ise yeniden eski kadroların eline geçti. Bir sonraki olağan cumhurbaşkanlığı seçimleri 2028'de yapılacak. Yeni partinin seçimlere katılabilmek için Türkiye'nin 81 ilinden en az 41'inde örgüt kurma koşulunu o tarihe kadar yerine getirip getiremeyeceği şimdilik belirsiz. CHP'nin aksine yeni siyasi oluşum, ne köklü örgütsel ağlara ne de gerekli parti fonlarına şimdilik sahip değil. Kaynak: Deutsche Welle