Erdoğan Usmanow İçin Fico'ya Mektup Yazdı

Özbekistan, milyarder Alişer Usmanow'un AB yaptırım listesinden çıkarılması için yürütülen çabalarda önemli ancak perde arkasında kalan bir rol üstlendi. Bu bilgi, Özgür Avrupa Radyosu'nun Asya bölümünün araştırmalarından elde edildi. Portala göre söz konusu süreçte başka ülkeler de iş insanı adına harekete geçti. AB Konseyi, 22 Eylül'de Özbekistan doğumlu Usmanow ve Rus iş insanı Mihail Fridman olmak üzere Kremlin yanlısı iki oligarkı, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı gerekçesiyle uygulanan bireysel yaptırımlar kapsamındaki listeden çıkardı. Varlıklarının dondurulması ve Schengen bölgesi ülkelerine giriş yasağı kaldırıldı. AB aynı zamanda listedeki diğer kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımları üç yıl daha uzattı; daha önce bu yaptırımlar altı ayda bir yenileniyordu. Özgür Avrupa Radyosu'na göre Özbekistan, 2022'den bu yana Brüksel nezdinde Usmanow'un listeden çıkarılması için çaba gösterdi; yaptırımların iş insanının Özbekistan'daki yatırımlarını ve hayırseverlik faaliyetlerini sekteye uğrattığını öne sürdü. Bu yılın Mart ayında başta Özbekistan olmak üzere Orta Asya ülkelerinin bu konuda Slovakya aracılığıyla lobi yaptığı belirtildi. Gazeteci Rikard Jozwiak'a göre Kazakistan ve diğer bazı ülkeler de sürece dahil oldu. Portalın aktardığına göre Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2 Mart'ta Slovakya Başbakanı Robert Fico'ya bir mektup göndererek Usmanow'un listeden çıkarılmasına destek vermesini istedi. Mektupta Usmanow'un kültürel ve sportif faaliyetlerine ve Türk dünyasındaki bağları güçlendirme rolüne dikkat çekildi. Öte yandan Özgür Avrupa Radyosu'na göre AB müzakerelerinin arifesinde Fransa da inisiyatife katılarak ulusal güvenlik gerekçesiyle Usmanow'un listeden çıkarılmasını destekledi. Fransız tutumunun, Financial Times ve Reuters'ın daha önce haberleştirdiği üzere, iki Fransız vatandaşının serbest bırakılmasına ilişkin Azerbaycan ile yürütülen müzakerelerle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor. AB'nin kararının ardından ertesi gün Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Mart ayında casusluk suçundan 10 yıl hapis cezasına çarptırılan Fransız vatandaşı Martin Ryan'ı affetti. Özbekistan doğumlu Usmanow, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini başlatmasının ardından anavatanına yerleşti. Özgür Avrupa Radyosu'na göre Usmanow, Özbekistan'da önemli bir yatırımcıya dönüştü ve başkent Taşkent'teki İslam Medeniyeti Merkezi'nin inşasını da destekledi. Serveti 16,7 milyar dolar olarak tahmin edilen Usmanow'un yaptırımlara itirazı, AB Mahkemesi tarafından 2025 yılında reddedildi; mahkeme, AB Konseyi'nin yaptırımları uygularken dayandığı kanıtları yeterli buldu. Usmanow ve Fridman'ın listeden çıkarılması kararı Ukrayna'nın sert eleştirilerine konu oldu. Letonya ve Estonya öneriye karşı çıktı; ancak sonunda çekimser oy kullanarak kararın alınmasının önünü açtı. Her iki ülke daha sonra Rus iş insanlarına yönelik kendi yaptırımlarını uygulayacaklarını duyurdu. (PAP)

Globalde Türkiye

Usmanow'un AB Yaptırım Listesinden Çıkarılmasının Perde Arkası: Özbekistan Devreye Girdi