Türk Kahvesinin 500 Yıllık Tarihi ve UNESCO Mirası

Türk kahvesi, neredeyse 500 yıllık geçmişiyle UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alıyor. CNN'in aktardığı tarihe göre kahvenin kökleri 15. yüzyıl Yemenine, oradan da Osmanlı İmparatorluğu'na uzanıyor. Kanuni Sultan Süleyman'ın 1538'de Yemen'i fethinin ardından kahve çekirdekleri bir yıl içinde Konstantinopolis'e ulaştı. 1550'lerde İstanbul'da ilk kahvehaneler açıldı. Osmanlı'nın cezve-ibrik yöntemi, kahvenin çay gibi demlenmeyip adeta çorba gibi pişirilmesini esas alıyor; bu da filtresiz, yoğun bir içecek ortaya çıkarıyor. Gastronomi araştırmacısı Merin Sever, bu yöntemin Türk kahvesini diğer tüm kahve türlerinden ayıran temel özellik olduğunu vurguluyor. Kahvehaneler tarih boyunca tartışmalara yol açtı. Mekke valisi 1511'de kahveyi 13 yıl boyunca yasakladı; Osmanlı sultanları da kahvehaneleri defalarca kapattı. İngiltere'de II. Charles, kahvehanelerin krallık karşıtı konuşmalara zemin hazırladığı gerekçesiyle kapatmaya çalıştı. Londra'daki ilk kahvehane ise doğrudan Türkiye bağlantılıdır: Levant Kumpanyası'nın İzmir'de yaşayan tüccarı Daniel Edwards, hizmetkarı Pasqua Rosée'yi Londra'ya getirdi. Rosée, 1652'de St Michael's Alley'de şehrin ilk kahvehaneini açtı. Günümüzde Türk kahvesi ritüeli cezveyle yavaş yavaş pişirmeyi, üzerindeki köpüğü korumayı ve yanında su ile lokum sunmayı kapsıyor. İçilen fincanın telvesiyle fal bakma geleneği de bu ritüelin ayrılmaz parçası. Güney Florida Üniversitesi'nden Seden Doğan, Türk kahvesini "sevinçte de kederde de paylaşımı kolaylaştıran bir köprü" olarak tanımlıyor. Sever ise kahvenin küresel marka bilinirliğine ulaşamamasını kuşaklar arası kopukluğa bağlıyor: "Türk kahvesini yalnızca bir ritüele indirgedik; gençler artık onu sadece ebeveynleriyle içilen bir şey olarak görüyor."

Bu haberi kısaltarak çevirdik: olayın tamamı burada, gazetenin yazısının tamamı kaynağında.

Globalde Türkiye

Türk Kahvesinin 500 Yıllık Tarihi: UNESCO Listesinden Tasa Falına