İsrailli Hukukçu: Türkiye Kıbrıs İşgali İçin UCM'ye Taşınmalı

Uluslararası hukuk profesörü Eugene Kontorovich, İsrail kanalı i24NEWS'in "Middle East Now" programına verdiği röportajda, üçüncü ülkelerin Kıbrıs Cumhuriyeti'nin işgal altındaki topraklarındaki işgal ve iskân uygulamaları gerekçesiyle Türkiye aleyhine Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) başvurmasını önerdi. 'Diğer ülkeler Türkiye'yi UCM'ye götürmeli' Kamuoyuyla paylaşılan röportaj bölümünde, Kohelet Politika Forumu'nun kıdemli araştırmacısı olan Amerikalı-İsrailli hukukçu, "Diğer ülkeler, Kıbrıs'ın işgali ve iskânı nedeniyle Türkiye'yi UCM'ye götürmelidir" dedi. Açıklaması, İsrail-Türkiye ilişkileri ve UCM'nin Ankara ile ilgili davalarda kullanım olanaklarının ele alındığı bir tartışma çerçevesinde yapıldı. Kontorovich, geçmişte UCM'nin işgal altındaki topraklara nüfus transferi meselelerini ele alış biçimini eleştirmiş; farklı çatışmalarda aynı hukuki ilkelerin tutarlı biçimde uygulanmadığını savunmuştu. Kıbrıs meselesinde ise işgal altındaki bölgelere Türk göçmen yerleştirilmesi sorununu gündeme taşıyarak konunun neden mahkeme önünde benzer bir sürecin konusu olmadığını sorguladı. Hukuki boyut Öte yandan bu öneri, önemli hukuki ve usule ilişkin parametreler barındırmaktadır. Türkiye, Roma Statüsü'ne taraf bir devlet değildir; Kıbrıs Cumhuriyeti de Statü'nün yürürlüğe girmesinden önceki dönemdeki eylemleri UCM'nin yargı yetkisine otomatik olarak tabi kılmamıştır. Temel hukuki soru, nüfus transferiyle bağlantılı belirli eylemlerin Mahkeme'nin zaman ve yer bakımından yargı yetkisi kapsamına girip giremeyeceğidir. Dolayısıyla bir üçüncü devletin siyasi ya da hukuki girişimi, UCM'nin Türkiye veya Türk yetkililer hakkında otomatik olarak kovuşturma başlatabileceği anlamına gelmemektedir. İsrail-Türkiye geriliminin arka planı Kontorovich'in açıklaması, İsrail ile Türkiye arasındaki yeni bir gerilim döneminde geldi. i24NEWS'e göre İsrail tarafı, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik hukuki adımları değerlendirmektedir. Bu tartışma Kıbrıs'ı da yeniden gündeme taşıdı; Kontorovich, UCM'nin yargı yetkisine ilişkin tartışmayı işgal altındaki topraklardaki iskân meselesiyle ilişkilendirmeye çalıştı. Onun bu açıklaması, UCM'nin kendisinin almış olduğu bir karar ya da attığı bir adım olmayıp, UCM'ye başvurma kapasitesine sahip devletlerin inisiyatif üstlenmesine yönelik bir öneri niteliği taşımaktadır.

Globalde Türkiye

İsrailli Hukukçu: Üçüncü Ülkeler Kıbrıs'ın İşgali ve İskelesi Nedeniyle Türkiye'yi UCM'ye Taşımalı