Orta Asya Rus Silahlarından Uzaklaşıyor

Orta Asya ülkeleri onlarca yıl süren Rus silah bağımlılığını kırmak için Türkiye, Çin, Brezilya, İran ve Hindistan'a yönelirken bölgedeki savunma tedarik haritası köklü biçimde değişiyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) verilerine göre Rusya, 2021-2025 döneminde Kazakistan'ın büyük silah ithalatının yüzde 83'ünü karşıladı. Bununla birlikte Rusya'nın büyük silah ihracatı, bir önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 64 geriledi. En belirgin dönüşüm Özbekistan'da yaşandı. Ağustos ayı sonunda yayımlanan resmi görüntülerde Özbek işaretleri taşıyan Çin yapımı J-10CE savaş uçakları göründü; en az altı uçak tespit edildi. Öte yandan Brezilya'nın Embraer şirketi, 25 Eylül'de Gavião Peixoto'daki fabrikasında düzenlenen törenle Özbekistan Hava Kuvvetleri'ne ilk C-390 Millennium askeri nakliye uçağını teslim etti. Özbekistan, bu uçağı kullanan ilk Orta Asya ülkesi oldu. Geç 2024'te imzalanan sözleşme eğitim, teknik destek ve yedek parçayı kapsıyor; uçak 26 tona kadar yük taşıyabiliyor. Kazakistan, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'nin ANKA insansız hava aracını askeri testlerin ardından envanterine kattı. Savunma Bakanlığı, Baykar ile taktik insansız hava araçları ve kamikaze mühimmatların yerli üretimi için bir yol haritası üzerine müzakere yürüttüğünü açıkladı. Kırgızistan, 2021 yılı sonunda ilk Bayraktar TB2 savaş insansız hava araçlarını teslim aldı; ardından Akıncı, Aksungur ve ANKA alımları da duyuruldu. 2025'te ise Rusya'dan S-300PS ve Tor-M2KM hava savunma sistemleri alındı. Hindistan'ın DRDO'sunun eski başkanı, Akash yüzey-hava füze sistemlerinin Tacikistan ve Türkmenistan'a ihraç edildiğini açıkladı; ancak bu bilgi alıcı hükümetlerce doğrulanmadı. İran 2022'de Duşanbe'de Ababil-2 insansız hava aracı üretim tesisi açtı; Çin ise Mayıs 2026'da Tacikistan İçişleri Bakanlığı'na 7,6 milyon dolar değerinde istihbarat ve terörle mücadele ekipmanını ücretsiz vermeyi kabul etti. Uzmanlar, çeşitlendirmenin hükümetlere daha fazla seçenek sunduğunu ancak her yeni tedarikçinin ayrı bakım ve eğitim yükümlülükleri getirdiğini vurguluyor.

Bu haberi kısaltarak çevirdik: olayın tamamı burada, gazetenin yazısının tamamı kaynağında.

Globalde Türkiye

Orta Asya Neden Silah Tedarikçilerini Çeşitlendiriyor?