Efes'teki Artemis Tapınağı: Antik Dünyanın 7. Harikası

Günümüz Türkiye'sinin batı kıyısında yer alan Efes'teki Artemis Tapınağı, antik dünyanın yedi harikasından biri olarak tarihe geçmiştir. Tapınağın kökenleri efsanevi Amazon savaşçılarına dayandırılmakla birlikte, Yunan coğrafyacı Pausanias (M.S. 110-180) tapınak alanının Amazonlar'ın ve İyonlar'ın M.Ö. 1.000 civarında Efes'e gelişinden çok önceye uzandığını ileri sürmüştür. Lidya Kralı Kroisos, M.Ö. 560'ta Efes'i fethettikten sonra Yunanlıların sempatisini kazanmak amacıyla tapınağı ahşap sütunlar yerine mermerle yeniden inşa ettirmiştir. Akademisyenler bu yapıyı, tamamen mermerden inşa edilmiş bu boyuttaki ilk anıtsal peripteral tapınak olarak kabul etmektedir. Tapınak 120 yıl sonra tamamlandığında, özgün tek sıra sütun tasarımı toplam 127 sütundan oluşan çift sıraya yükseltilmiş; 115 metreye 55 metre boyutlarıyla Parthenon'un neredeyse üç katı büyüklüğüne ulaşmıştır. M.Ö. 334'te Büyük İskender Efes'i ziyaret ederek tapınağın yeniden inşasını finanse etmeyi teklif etmiş, ancak Efesliler bu teklifi nazikçe reddetmiştir. Tarihçi Strabon'a göre Efesliler, bir tanrının başka bir tanrıya adak sunmasının uygun olmayacağını gerekçe göstermiştir. Efes vatandaşları kendi kaynaklarını bir araya getirerek yeniden inşayı gerçekleştirmiş; tapınağın prestiji zamanla Artemis heykelcikleri üreten kuyumcuların beslediği bir turizm sektörünü doğurmuştur. Tapınak, M.S. 57'de Hristiyan inancını yayarak Artemis kültünü kınadığı için kuyumcularla çatışan Elçi Pavlus'un uğrak yeri olmuştur. Asıl yıkım ise Gotların Efes'i yağmalamasıyla gelmiş; tapınaktaki altın ve gümüş tamamen soyulmuştur. Son darbe, Roma İmparatoru I. Theodosius'un pagan ibadeti yasaklamasının ardından Konstantinopolis Başpiskoposu Aziz Yuhanna Hrisostomos'un tapınak kalıntılarının söküm emrini vermesiyle gerçekleşmiş; sütunların büyük bölümü yakınlardaki Aziz Yuhanna Bazilikası'nda yeniden kullanılmıştır.

Bu haberi kısaltarak çevirdik: olayın tamamı burada, gazetenin yazısının tamamı kaynağında.

Globalde Türkiye

Antik Dünyanın 7 Harikası: Efes'teki Artemis Tapınağı