Türkiye'den İran'a: Kürt gruplara saldırıları durdurun

Türkiye, İran'dan Kürt gruplara yönelik saldırıları durdurmasını istedi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, bu ayın başında merhum İran Dini Lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine katılmak için Tahran'a indiğinde, İslam Cumhuriyeti yetkilileri tarafından sıcak bir şekilde karşılandı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ziyaret süresince Yılmaz ve heyetini ağırladı. Ziyaretten haberdar olan bir kaynağın Middle East Eye'a aktardığına göre Pezeşkiyan, İsrail'in batı İran'daki Kürt grupları aracılığıyla silahlı bir isyan çıkarma planını engellemeye yardımcı olduğu için Türkiye'ye teşekkür etti. Üst düzey Türk yetkililer, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından tasarlanan bu planın gerçekçi olmadığını ve Türkiye'nin ulusal güvenliğini tehdit edebileceğini Amerikalı muhataplarına anlatmaya çalıştı. ABD Cumhurbaşkanı Donald Trump, Ankara'nın Suriye'deki deneyiminin ardından sınırlarında bir başka Kürt ayrılıkçı yapının ortaya çıkmasını önlemek için savaşa girmeyi bile düşündüğünü birçok kez dolaylı yoldan ima etti. Konuya yakın birden fazla kaynak MEE'ye, Ankara'nın Tahran'a bir başka mesaj daha ilettiğini söyledi: Bölgedeki Kürt gruplara yönelik saldırılara son verin. Kaynaklar, Ankara'nın şu kaygıyı taşıdığını belirtti: Kürt isyan planının başarısız olmasının ardından İran'ın İran ve Irak'taki Kürt gruplara yönelik ek operasyonları, bu grupları İsrail'in kucağına itebilir. Türkiye'nin Washington'u Kürtlerin silahlandırılmasının kötü bir fikir olduğuna ikna etmesi görece kolay oldu. Trump'ın üst düzey danışmanları, Beyaz Saray'da Netanyahu'nun rejim değişikliği önerisine —Kürt güçlerinin İran'a kara harekâtı düzenleyebileceği fikri de dahil olmak üzere— son derece şüpheyle yaklaştı. CIA Direktörü'nün Netanyahu'nun rejim değişikliği senaryolarını tanımlamak için tek bir sözcük kullandığı aktarıldı: "Gülünç." ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun ise "Yani bu saçmalığın ta kendisi" dediği öğrenildi. Ankara şu an Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile sürdürdüğü barış görüşmelerine derinden bağlı; İran'ın örgütün varlık gösterdiği Irak'taki olası ek operasyonları bu hassas süreci zedeleyebilir. Irak Kürdistanı'na sıçrama korkusu Türk hükümeti, eski PKK militanlarının altı ay içinde Türkiye'ye dönüşünün önünü açacak bir yasa tasarısını pazartesi günü meclise sunmayı planlamaktadır. Kısmi af, şiddete karışmamış PKK kadrolarına topluma yeniden entegrasyon imkânı tanıyacak. Bu yol haritasının barışçıl biçimde hayata geçirilebilmesi için bölge genelinde istikrarın korunması büyük önem taşımaktadır. ABD'nin bu yılın başında Irak Kürt liderlerine Mossad ve CIA destekli bir isyan hareketi için ulaştığında, bu liderler zor bir durumla karşılaştı. 'İran-İsrail rekabetinin Irak Kürdistanı'na yayılması ve Kürt kartının bölgesel güç mücadelesinin merkezine yeniden oturması, Türkiye'nin uzun vadeli güvenlik hesaplarını doğrudan sekteye uğratır' - Mehmet Alaca, Irak uzmanı Irak'ın yarı özerk Kürdistan bölgesini yöneten Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), Barzani ailesi önderliğinde faaliyet göstermekte olup İran'da kardeş örgütü İran Kürdistanı Demokrat Partisi (PDKI) bulunmaktadır; önerilen girişimi bu örgütün yürüteceği bildirildi. Ne var ki Kürt liderlerinin Washington'a güvenmek için pek nedeni kalmamıştı: Suriyeli Kürtler, bu yılın başında ABD tarafından yeni Şam yönetimi lehine yarı yolda bırakılmıştı. Kürt kaynakları MEE'ye, ABD-İsrail planının; Washington'un PDKI'nin kapasitesine güvenmediği için Irak Kürdistan Bölgesi'nin askeri gücü Peşmerge'nin de ayaklanmaya katılmasını öngördüğünü aktardı. Ancak Erbil bu konuda isteksiz davrandı. Irak uzmanı ve önde gelen Türk akademisyen Mehmet Alaca, İran'ın artan askeri baskısının; PDKI, Komala ve Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) gibi İranlı Kürt muhalefet gruplarını farkında olmadan Batı'ya, özellikle de İsrail'e yaklaştırabileceğini söyledi. "Bu grupları uzun yıllardır bünyesinde barındıran Irak Kürdistan Bölgesi, böyle bir gelişmenin en büyük bedelini ödemek zorunda kalacaktır" diye konuştu. "Bölgeyi İran-İsrail rekabetinde yeni bir cepheye dönüştürme riskinin yanı sıra bu senaryo, Irak'ta KDP ile Talabani ailesi liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasındaki dengeyi daha da kırılgan hale getirebilir. Ayrıca Tahran'a güvenlik gerekçesiyle bölgedeki nüfuzunu genişletmek için bir bahane sunabilir." İran, Şubat ayının sonlarında başlayan savaştan bu yana kuzey Irak'taki PDKI kamplarını defalarca bombaladı. Alaca, Türkiye'nin geleneksel olarak İran yanlısı olan KYB'yi Ankara'ya yaklaştırarak İran etkisinin kuzey Irak'ta istikrarsızlaştırıcı sonuçlarını en aza indirmeye çalıştığını söyledi. Bu ayın başında KYB, resmi bir ziyaretle Türkiye ile ilişkilerini normalleştirdi. "ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından KDP ve KYB, pek çok konudaki yoğun rekabetlerine karşın ortak bir tutum benimsedi: İranlı Kürt muhalefet grupları İran çatışmasına dahil olmamalıdır" dedi. "Türkiye açısından en kritik boyut, barış süreci ve PKK sonrası dönem için inşa etmeye çalıştığı yeni güvenlik mimarisidir. "İran-İsrail rekabetinin Irak Kürdistanı'na yayılması ve Kürt kartının bölgesel güç mücadelesinin merkezine yeniden oturması, Türkiye'nin uzun vadeli güvenlik hesaplarını doğrudan sekteye uğratır."