Azerbaycan ve Türkiye 'Elektrik TANAP'ı' için iş birliği

Azerbaycan ve Türkiye, otuz yıllık gaz işbirliğini elektriğe taşımayı planlıyor. Bu ay Bakü'de düzenlenen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu'nda Enerji Bakanları Parviz Shahbazov ve Alparslan Bayraktar, üç on yıllık işbirliğinin bilançosunu açıkladı: Azerbaycan'dan Türkiye'ye ve ötesine 561 milyon ton petrol ile 196 milyar metreküp gaz iletildi. Bu yılın ilk sekiz ayında Türkiye 6,2 milyar, Avrupalı alıcılar 7,5 milyar, Suriye ise 1 milyar metreküp Azerbaycan gazı aldı. Forumun deklarasyonunda dikkat çeken asıl madde ise yeni bir boru hattını değil, elektrik kablosunu konu alıyor. Yetkililer artık, Azerbaycan ve Orta Asya elektriğini Türkiye ve Avrupa'ya taşıyacak yüksek gerilim şebekesini 'Elektrik TANAP'ı' olarak tanımlıyor. Shahbazov, yapay zeka ve veri merkezlerinin elektriği 'ekonomik kalkınmanın kilit stratejik kaynağı' haline getirdiğini vurguladı. Azerbaycan'ın mevcut kurulu gücü 8,4 gigavat olup bunun yüzde 20'den fazlası yenilenebilir kaynaklardan geliyor; hükümet bu payı 2030'a kadar yüzde 30'a çıkarmayı hedefliyor. Dünya Bankası verilerine göre yalnızca Hazar Denizi'ndeki açık deniz rüzgar enerjisi potansiyeli 157 gigavata ulaşabiliyor. Azerbaycan, Gürcistan, Romanya ve Macaristan ile Aralık 2022'de imzalanan anlaşma çerçevesinde Karadeniz'de 4 gigavat kapasiteli bir denizaltı kablosu projesinin fizibilite çalışması COP29'da açıklandı. Nahçıvan'ı konu alan Zengezur Koridoru elektrik bağlantısı ise tartışmalı olmayı sürdürüyor; Ermenistan üzerinden geçmesi gereken bölümün inşaatı henüz başlamadı ve bölgenin 1-2 gigavatlık ihracat potansiyeli ancak inşaat başladıktan sonra netlik kazanacak. Sermaye hareketleri de bu dönüşümü yansıtıyor: SOCAR, Türkiye'de 870 megavatlık bir santral dahil çeşitli tesisler satın alırken TPAO, Azerbaycan'da Şafak-Asiman ve Azeri-Çırak-Güneşli bloklarında hisse ediniyor. 'Elektrik TANAP'ı' şimdilik bir inşaat takviminden çok stratejik bir hedef; ancak gaz işbirliği de 1990'larda aynı noktadan başlamıştı.

Bu haberi kısaltarak çevirdik: olayın tamamı burada, gazetenin yazısının tamamı kaynağında.

Globalde Türkiye

Azerbaycan ve Türkiye yeşil enerji için 'Elektrik TANAP'ı' kurmayı hedefliyor