Türk İHA'ları Somali'de Tartışma Yarattı

Binlerce Somalili, Eylül 2026'nın başında önce Gedo bölgesinde, ardından Jubaland'da, Türk hava araçlarına atfedilen bir gece saldırısının ardından sokağa çıktı. Eski bir subayı ve birkaç sivili yaraladığı öne sürülen saldırı, Ankara'nın Afrika kıtasına sattığı İHA'ların kullanımını yeniden gündeme taşıdı. Doolow'da tartışmalı saldırı 3-4 Eylül 2026 gecesi, Gedo bölgesindeki Doolow şehrinde, Somali cezaevi idaresinin eski komutanı General Mahad Abdirahman Aden'in (takma adıyla "Shub") ikametgahı hedef alındı. Jubaland yönetimi, Türk askeri hava araçlarının iki füze fırlattığını ileri sürdü. Subay, hafif yaralı olarak kurtulurken eşi de dahil olmak üzere dört sivil yaralandı. Ankara ne onayladı ne de yalanladı. Somali federal hükümeti ise herhangi bir hava saldırısı gerçekleştiğini reddederek evin içinde patlayıcıların manipüle edildiğini öne sürdü. Bağımsız bir doğrulama yapılamaması nedeniyle açıklamalar çelişkili olmaya devam ediyor. Jubaland, soruşturma açılmasını ve BM'nin silah ambargosunun yeniden değerlendirilmesini talep etti. Gedo bölgesinde halk ayağa kalktı 5 Eylül'de Doolow ve Garbahaarrey harekete geçti. Ertesi gün binlerce kişi Kismayo ve Afmadow'da yürüyüş düzenledi. Türk bayrakları yakıldı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın portreleri taşındı, "Erdoğan'a ihtiyacımız yok" yazılı pankartlar açıldı. Protesto, bugüne kadar büyük ölçüde kabul gören askeri varlığa yöneldi. Ağır sivil kayıplar doğuran İHA kullanımı Somali bu açıdan yalnız değil. İngiliz sivil toplum kuruluşu Drone Wars UK'e göre, 2021 sonu ile 2024 sonu arasında Afrika'nın altı ülkesinde silahlı İHA'lar nedeniyle en az 943 sivil hayatını kaybetti; bu ülkelerin beşi Türk yapımı Bayraktar TB2 kullanıyordu. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Burkina Faso'da 2023 yılında pazarlarda ve cenaze törenlerinde düzenlenen saldırılarda en az 60 sivilin öldürüldüğünü tespit etti. Somali'de ise Uluslararası Af Örgütü, Mart 2024'te gerçekleştirilen bir saldırıda 14'ü çocuk olmak üzere 23 sivilin hayatını kaybettiğini belgeledi. Mali, Burkina Faso ve Nijer, ucuz ve hızlı teslim edilebilir İHA'ların cazibesine kapılarak Ankara'nın müşterileri arasına girdi. Ne var ki çeşitli analizler, saldırı sayısındaki artışa karşın bölgedeki silahlı grupların saldırılarının son bulmadığına dikkat çekiyor. Sahel'de İHA teslimatları giderek artarken, bu araçların halkı kalıcı biçimde korumaya yetip yetmeyeceği sorusu güncelliğini koruyor. F. Kouadio Cap'Ivoire Info / @CapIvoire_Info

Globalde Türkiye

Afrika'da Türk İHA'ları: Somali'deki saldırı tartışmayı yeniden alevlendirdi