Siper: Türkiye'nin Yerli Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi

Siper: Türkiye'nin Uzun Menzilli Hava Savunma Kalkanı Siper, Türkiye'nin Savunma Sanayii Başkanlığı'nın gözetiminde 2018 yılında geliştirmeye başladığı uzun menzilli bir hava ve füze savunma sistemidir. Sistem; stratejik ve ekonomik tesisleri düşman tehdit ve saldırılarından korumak amacıyla, bölgesel hava savunması çerçevesinde tasarlanmıştır. Türkçede "siper" ya da "kalkan" anlamına gelen Siper, "Çelik Kubbe" olarak tanımlanan ve birden fazla katmandan oluşan bütünleşik savunma sisteminin en üst katmanını oluşturmaktadır. Siper, uzun menzilli hava savunması görevlerini üstlenerek yüksek irtifalardaki tehditleri etkisiz hâle getirmektedir. Siper-Ürün 1, 2024 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmiştir. Ürün 2'nin testleri ise sürmekte olup söz konusu versiyon, Haziran 2026'da gerçekleştirilen bir denemede manevra kabiliyetine sahip bir hedefi başarıyla imha etmiştir. Geliştirme Süreci Siper'in geliştirilmesi, Savunma Sanayii Başkanlığı ile Aselsan, Roketsan ortaklığı ve TÜBİTAK bünyesindeki Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (SAGE) arasında 2018 yılında imzalanan bir sözleşmeyle başlatılmıştır. Sistemin ilk teslimatının 2021 yılı sonunda gerçekleştirilmesi öngörülmüştü. 12 Mayıs 2023'te Siper, uzak menzilli bir hedefi başarıyla vurup son testini geçti. Ürün 1, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün "Siper'in Arkasında Vatan Var" başlıklı X paylaşımında duyurduğu üzere Ekim 2024'te Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine resmen girdi. Görgün paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "Çelik Kubbe'nin caydırıcı gücü Siper-Ürün 1, envanterimize girdi." Öte yandan Siper-Ürün 2'nin geliştirme çalışmaları da devam etmektedir. Ürün 2, Ağustos 2023'te başarılı bir fırlatma denemesinden geçmiş; ardından Haziran 2026'da düzenlenen testte manevra kabiliyetli bir hedefi imha etmeyi başarmıştır. Özellikleri ve Avantajları Siper'in önemi, Türkiye'nin hava savunma ihtiyaçlarını yerli imkânlarla karşılamasından, stratejik ve ekonomik tesisleri bölgesel hava savunması kapsamında düşman tehditlerine karşı korumasından ve müşterek harekâtların daha elverişli koşullarda icra edilmesine olanak tanımasından kaynaklanmaktadır. Sistem; komuta kontrol merkezi, uzun menzilli gözetleme radarı, ateş kontrol merkezi ve radarı, füze atış sistemi, uzun menzilli füzeler ile haberleşme sistemleri ve destek ekipmanlarından oluşmaktadır. Sistem; savaş uçakları, helikopterler, insansız hava araçları, seyir füzeleri ve hava-yüzey mühimmatları gibi tehditleri etkisiz hâle getirmek üzere tasarlanmıştır. Siper, Ürün 1'de 100 kilometrenin üzerinde, Ürün 2'de ise 150 kilometre hedef engelleme menziline sahiptir. Ayrıca çoklu hedef angajmanı, art arda füze fırlatma, çoklu radar ve hedef verisi entegrasyonu ile tehditleri değerlendirip silah tahsisi yapma kapasitelerine sahiptir. Sistem; manuel, yarı otomatik veya otomatik modlarda ve her türlü hava koşulunda görev yapabilmekte, dost-düşman tanımlama kabiliyeti de bulunmaktadır. Sistem ayrıca Aselsan tarafından geliştirilen bir erken uyarı radarı kullanmaktadır. Siper-Ürün 2 ise Ürün 1'in radar, komuta kontrol, füze atış sistemi ve haberleşme altyapısı ile kapasiteleri üzerine inşa edilmekte; daha uzun menzilli ve daha yüksek irtifalı hedefleri angaje edebilecek biçimde geliştirilmiş yetenekler sunmaktadır. Teknik Özellikler Siper-Ürün 1: - Hedef engelleme menzili: 100 km'nin üzerinde - Hedef engelleme irtifası: 20 km'nin üzerinde - Uzunluk: 5,4 metre - Çap: 370 mm - Konteyner boyutları: 6.450 × 850 × 800 mm - Güdüm: GPS destekli eylemsiz orta seyir güdümü ve veri bağlantısı - Arayıcı: Aktif radar arayıcı başlık - Savaş başlığı: Parçalanma etkili yüksek patlayıcı savaş başlığı - Platform: Yarı römork Siper-Ürün 2: - Hedef engelleme menzili: 150 km - Hedef engelleme irtifası: 30 km'nin üzerinde - Uzunluk: 6,3 metre - Çap: 430 mm - Konteyner boyutları: 6.450 × 850 × 800 mm - Güdüm: GPS destekli eylemsiz orta seyir güdümü ve veri bağlantısı - Arayıcı: Aktif radar arayıcı başlık - Savaş başlığı: Parçalanma etkili yüksek patlayıcı savaş başlığı - Platform: Tekerlekli taktik araç