Yunanistan Ege'de Türk İHA'larına Karşı Uçuş Yasağı İlan Etti

Türk insansız hava araçlarına karşı Yunanistan, Kasos, Kerpe ve çevre adalarda uçuşları yasakladı Atina, Güneydoğu Ege'de insansız hava araçlarının (İHA) büyük çoğunluğuna yönelik tam bir hava ablukası uygulamaya koyuyor. Altı acil Yunan havacılık talimatına (NOTAM) göre, Atina Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) içinde Kerpe, Kasos ile komşu adacık Saria odaklı kapsamlı bir Geçici Kısıtlı Bölge ağı devreye alınıyor. Genel yasak 16 Eylül'de yürürlüğe girecek ve 31 Ekim 2026'ya kadar sürecek. Kısıtlamalar her gün 07.00-19.00 saatleri arasında uygulanacak. Yasağın coğrafi kapsamı emsalsiz nitelikte: Kerpe'deki Olimpos, Aperi ve Arkasa ile Kasos adasının tamamı ve her iki adanın yerel havalimanları çevresindeki hava sahaları abluka bölgeleri arasında yer alıyor. Yasak, yerden 400 feet (yaklaşık 120 metre) yüksekliğe kadar olan kesimi kapsıyor; bu rakam amatör İHA'lar için yasal azami uçuş sınırını oluşturuyor. Talimatlarda açıkça belirtildiği üzere, bölgedeki diğer tüm İHA uçuşları tamamen askıya alınıyor. Resmi açıklamalarda herhangi bir kurum ya da kuruluş adı geçmemekle birlikte, yasağın uzun süresi (bir buçuk ay), önlemlerin sertliği ve adaların coğrafi konumu; Silahlı Kuvvetler ile Güvenlik Teşkilatlarının ulusal askeri tatbikat ya da özel sınır gözetleme operasyonları yürüttüğüne işaret ediyor. Bu süre zarfında yetkili devlet operatörü Hava Trafik Kontrolü ile sürekli iletişim halinde olacak; güvenlik gerektirdiğinde uçuşlar derhal durdurulacak. Yerel havalimanı yetkilileri, profesyonel ve amatör operatörlerin talimatlara eksiksiz uymasını tavsiye ediyor. Özel operasyonlar sırasında kısıtlı hava sahasının ihlali ağır yaptırım ve idari para cezası öngördüğünden denetimler son derece sıkı olacak. Bu NOTAM'ların, Başbakan Miçotakis ile Cumhurbaşkanı Macron'un Paris'te Kıbrıs ve İsrail'e yönelik elektrik bağlantı kablosu konusunu görüştüğü günde ve ertesinde yayımlandığını vurgulamak gerekiyor. Ayrıca kablo döşeme çalışmalarının, 22-23 Temmuz 2024'te Türk savaş gemilerinin sahadaki varlığı nedeniyle kesintiye uğradığı noktadan —yani Kasos'un doğusundan— yeniden başlayacağı belirtiliyor. Öte yandan Türkiye, İHA'larını yoğun biçimde kullanarak hem Yunan hava savunmasını yıpratmayı hem de müdahale sürelerini ve planlarını test etmeyi amaçlıyor. Bu bağlamda, yakın zamanda Türk İHA'larının Aleksandrupolis Havalimanı terminaline kadar ulaştığı görüldü; bir diğer İHA ise gece yarısına yakın Ege'nin tam ortasında, İkaria'nın kuzeyine kadar gelerek uçuş rotasıyla uygunsuz bir şekil çizdi. "Ta Nea" gazetesinin yetkililere yönelttiği soru şuydu: Atina, Doğu Avrupa'daki Rus İHA'larına yapıldığı gibi bu araçları düşürmeksizin "stratejik" soğukkanlılığını ne zamana kadar koruyacak? Bu soruya verilen dolaylı ilk yanıt, "Aşil Kalkanı"nın operasyonel olarak hazır hale geleceği 35 aylık süreye yapılan atıfta saklıydı. Ancak vurgulanan husus, bunun nihai olarak siyasi bir karar olduğudur. Askeri kaynaklardan aktarılan ifadeye göre: "Her durumda, Renegade'de de barış döneminde bu siyasi bir karardır; operasyonel duruma göre devredilir." Askeri çevreler, stratejik öz-kısıtlamaya karşın Yunan hava savunmasının açık ve katı Angajman Kuralları (ROE) çerçevesinde işlediğini vurguluyor. Barış zamanında bir Türk İHA'sının salt tanımlanmasından kinetik etkisizleştirmesine (düşürülmesine) geçiş keyfi değil; yalnızca şu koşulların gerçekleşmesi ve siyasi yetkilendirmenin alınması halinde devreye giriyor: düşmanca eylem sergilenmesi, açık düşmanca niyet, ulusal topraklar üzerinde uzun süreli alçak irtifa uçuşu ve sivil havacılığa yönelik doğrudan tehdit. "Ne zaman karar verirsek" Öte yandan Savunma Bakanlığı'ndaki kurmay çevrelerinde hâkim olan değerlendirmeye göre bu sistemlerin teknolojik altyapısı ne öncü ne de salt yerli üretimdir. Gerçekte "bugünkü durumda bunlar yavaş, büyük ve çok uzak mesafeden son derece kolay hedeflerdir"; aynı kaynaklarca anlamlı biçimde altı çizilen husus ise "karar verdiğimizde ve verdiğimiz anda, ister kinetik ister kinetik dışı yöntemlerle toplu olarak düşürebiliriz" ifadesinde özetleniyor. "Bunların operasyonel rolü, barış döneminde operasyonel etkinliklerinden çok psikolojik ve hibrit etki içindir; hava sahasının farklı kurallar kazandığı kriz öncesi ya da harekât başlangıcı aşamasında ise bu etki azalır. Hoşgörümüz stratejik soğukkanlılıktan ve müttefik dayanışmasından kaynaklanıyor" diye açıklıyor Yunan savunma doktrini. Atina, Ankara'ya aradığı bahanéyi verecek erken bir kinetik tepkinin tuzağına düşmemeyi tercih ediyor. Ancak bu zayıflık anlamına gelmiyor. Aksine, askeri kaynaklar şunu vurguluyor: "Küçümsemeksizin, bu İHA'ları tarttık, ölçtük; müttefik ve komşularımızı Atina FIR'ı içinde uçuş güvenliği kurallarına ve ICAO hükümlerine saygı göstererek davranmaları konusunda ikna etmeye çalışıyoruz."