Türkiye gübre için Rusya ile anlaşma imzalıyor

Ahmet Bağcı'nın Moskova'da Rus mevkidaşıyla anlaşma imzalaması bekleniyor Türkiye, Körfez üreticilerinden karbamid (üre) tedarikindeki güçlükleri aşmak amacıyla Rusya ile azotlu gübre ithalatını artırmaya yönelik bir mutabakat muhtırası imzalamayı planlıyor. Bloomberg'in Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı'na dayandırarak verdiği habere göre, Türkiye Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Bağcı'nın Moskova'da Rus mevkidaşıyla anlaşmayı imzalaması bekleniyor. Bu gelişme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin'in Kırgızistan'da düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinde ikili ve bölgesel konuları ele almasından yaklaşık bir hafta sonra gerçekleşecek. Anlaşma, Türkiye'yi Rusya'nın ihracat kısıtlamalarından muaf tutacak. Anlaşmanın resmi adı "Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı Arasında Rusya Federasyonu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne Mineral Gübre Tedarikine İlişkin Mutabakat Muhtırası" olarak belirlendi. Belge, Türkiye'nin azotlu ve fosforlu gübreler ile amonyak konusundaki Rus ihracat kısıtlamalarından muaf tutulmasını öngörüyor. Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı, Bloomberg'e yaptığı açıklamada anlaşmanın ekim mevsimi öncesinde ülkenin gübre ve hammadde ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayacağını bildirdi. Bakanlığın açıklamasına göre anlaşma, Rusya'nın bu yılın başında Türkiye'nin artan gübre ihtiyacını karşılamak amacıyla amonyak ve karbamid ihracatına getirdiği kısıtlamaları gevşetme kararının ardından gündeme geldi. İran ile İsrail arasında 28 Şubat 2026'da başlayan savaş ve akabinde Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Körfez bölgesinden Türkiye'ye karbamid, amonyak ve kükürt tedarikinin durmasına yol açtı. Türkiye Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Mart ayında ülkenin gıda güvenliği sorunuyla karşı karşıya olmadığını ve büyüme mevsiminde gübre tedarikinde herhangi bir aksama beklenmediğini açıkladı. Yumaklı, hükümetin tedariki artırmaya yönelik adımlar attığını ve kademeli olarak ek önlemler alınacağını da sözlerine ekledi. Rusya, dünyada ikinci büyük gübre üreticisi konumunda olup küresel gübre satışlarının yaklaşık yüzde 20'sini karşılıyor. Ancak ülkenin ihracatı, Ukrayna'daki çatışma nedeniyle sekteye uğradı. Moskova, iç piyasayı öncelikli tutarak gübre ihracat kotalarını Kasım ayına kadar uzattı. Üreticilerin 1 Haziran - 30 Kasım tarihleri arasında azotlu gübreler dahil olmak üzere toplam 20 milyon ton gübre ihraç etmesine izin veriliyor. Rusya ayrıca amonyum nitrat ihracatını geçici olarak durdurdu; İran-İsrail savaşının ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Körfez Arap ülkelerinin de ihracatı kesmesiyle küresel arz daha da kısıtlı hale geldi. Mevcut verilere göre Türkiye yılda yaklaşık 5 milyon ton gübre üretiyor; ancak iç talep yaklaşık 7 milyon ton düzeyinde bulunuyor. Ülkenin üretim kapasitesi yılda 8 milyon tonun üzerinde üretime imkân tanısa da bu kapasite, amonyak, fosforik asit, fosfat kayası, potasyum gübreleri ve kükürt dahil ithal hammaddeye olan bağımlılık nedeniyle tam olarak kullanılamıyor. Bloomberg'e göre yedi büyük gübre üreticisi, Türkiye genelinde 17 üretim tesisi işletiyor. İthal hammaddeye bağımlı olduklarından bu tesisler yüzde 60-70 kapasite ile çalışmakta ve yılda 4,5 ile 5 milyon ton arasında gübre üretmektedir. Türkiye'nin yıllık yaklaşık 7 milyon tonluk talebinin kalan kısmı ise ithalatla karşılanıyor. Hammadde; Körfez bölgesi, Akdeniz havzası ve Rusya'dan temin ediliyor. Türkiye önemli bir gübre ihracatçısı olmamakla birlikte, küresel gübre fiyatlarının keskin biçimde yükseldiği dönemlerde üretici ülkelerle rekabete girebiliyor. Bu tür dönemlerde ülke yılda 500.000 ile 1 milyon ton arasında gübre ihraç ediyor. Medyada yer alan bilgilere göre Rusya'dan artan tedarik, Türkiye'nin gübre ihracatını daha da artırmasının önünü açabilir.

Globalde Türkiye

Türkiye gübre tedariki için Rusya'ya yöneldi