NATO liderlerini şaşırtan Erdoğan hediyesi: İsim kazımalı 357 Magnum tabanca ve altı mermi

Türkiye, NATO üyesi devletlerin liderleri ile Avrupa Birliği'nin üst yöneticilerini özel bir hediyeyle onurlandırmak istedi. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Atlantik İttifakı zirvesine katılan konuklarını alışılmadık bir sürprizle karşıladı: Namlu üzerinde her birinin adının kazındığı ve altı mermiyle birlikte sunulan bir revolver. Avrupa'nın savunma sanayisini güçlendirmeyi hedefleyen bir zirveye yakışır sembolik bir jest olarak değerlendirildi. Hediyedeki silah, Türk devletine ait silah şirketi MKE'nin ürettiği Gümüşay 357 Magnum modeliydi. Silah, efsanevi Amerikan yapımı Colt Python'ın örnek alınarak 1990'lı yıllarda üretildi. Namlu üzerinde çift kalibre bilgisi kazınan ve cilalanmış yüzeye sahip olan bu revolver, kataloga göre hem koleksiyoncular hem de koruma ve eskort görevleri için tasarlandı. Ne var ki çarşamba günü teslim edilen tabancalar, Ankara'ya davet edilen liderler için özel olarak imal edildi; her biri altı mermi ve Erdoğan'ın imzasını taşıyan bir mektupla birlikte sunuldu. Revolver, birden fazla güçlüğe yol açtı. Yabancı hükümetlerden alınan hediyelere ilişkin her ülkenin kendi mevzuatı bulunmakta olup silah ithalatına dair yasal düzenlemeler de süreci karmaşık hale getirdi. Liderlere silahlarla birlikte gerekli ihracat belgeleri de verilmesine karşın, büyük çoğunluğu hukuki ya da siyasi nedenlerle hediyeyi kabul etmekte güçlük çekiyor. Devlet hediyelerinin tartışma yaratması ilk kez yaşanmıyor. Daha önce törensel kılıç ve pala gibi armağanlar da gündem olmuştu; ancak kimi liderler, Avrupa'nın ileri teknoloji savunma sistemlerinin geleceğini tartıştığı bir zirvede ateşli silah hediye edilmesini diplomatik açıdan anlamlı buldu. Öte yandan hediyenin, Amerikan Başkanı Donald Trump'ın öfke nöbetiyle damgasını vurduğu bir toplantıda verilmesindeki ironi de dikkat çekmedi değil. Türk hediyesini kamuoyuyla ilk paylaşan İngiltere Başbakanı Keir Starmer oldu. Starmer, Londra'ya dönerken uçakta basına konuştu. İngiltere yasaları ateşli silahların bu şekilde taşınmasını yasakladığından Starmer, tabancasını Ankara'daki İngiliz diplomatik temsilciliğinde bırakmak zorunda kaldı. Başbakanlık ofisinin açıklamasına göre revolver etkisiz hale getirilecek ve ardından Londra'ya nakledilecek. İspanya söz konusu olduğunda Hükümet Başkanlığı kaynakları, Başbakan Pedro Sánchez'e verilen revolverin "İçişleri Bakanlığı tarafından muhafaza altına alındığını, bakanlığın silahı etkisiz hale getirerek envantere kaydedeceğini ve depolayacağını" açıkladı. Kanada Başbakanı Mark Carney'nin ofisi ise bir açıklama yayımlayarak, "Söz konusu hediye tüm NATO liderlerine takdim edildi ve etkisiz hale getirilmek üzere RCMP'ye (Kanada Kraliyet Atlı Polisi) teslim ediliyor" dedi. Açıklamada mermi kutusunun Türkiye'de bırakıldığı belirtildi. Kanada hükümeti şimdi silahı bir müzeye bağışlamayı değerlendiriyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise revolverini, devlet hediyelerinin resmi envanterine kaydedilmesi için Ankara'daki Almanya Büyükelçiliği'ne teslim etti; bu, hükümet üyelerinin aldığı hediyelerde uygulanan standart prosedür. Avrupalı üst düzey yetkililer için her açıdan rahatsız edici olan bu hediyeyle ne yapılacağı sorusu gündemdeki yerini korumaya devam ediyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in kararını verdiği anlaşılıyor: Silah etkisiz hale getirildikten sonra bir askeri müzeye bağışlanacak; ancak hangi müze olduğu açıklanmadı. Brüksel'deki bir AB sözcüsü perşembe günü yaptığı açıklamada, "Silah güvenli biçimde taşınacak ve depolanacak; Başkan, hizmet dışı bırakıldıktan sonra silahı bir askeri müzeye bağışlamayı planlıyor" dedi. Sözcü ayrıca eski Alman Savunma Bakanı von der Leyen'in Erdoğan'a "jest için teşekkür ettiğini" de ekledi. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa'nın revolverine ne olacağı henüz netlik kazanmadı; ancak Brüksel'e varışından önce ve kalıcı konumu belirlenmeden önce olağandışı hediye etrafındaki güvenlik önlemlerinin ön planda tutulduğu görülüyor. Bir diğer sözcü konuyla ilgili şunları söyledi: "Silahı Belçika'ya iade etmek için gerekli prosedürler uygulanıyor. Ateşli silah hizmet dışı bırakılacak ve Konsey Genel Sekreterliği'nin güvenlik gerekliliklerine uygun biçimde depolanacak." Bu ihtiyatlı tutumun aynısının sergilenmediği bir isim de Belçika Başbakanı Bart De Wever oldu. Ulusal basına göre De Wever, aldığı ahşap kutunun içinde ne olduğunu ancak ülkesine döndükten sonra fark etti. La Libre gazetesi, kroşe üzerinde gümüş plakalı ve yanında altı mermiyle duran revolverın fotoğrafını yayımladı. Türk bayrağı taşıyan bir kart eşliğindeki hediye, etrafında birden fazla kişinin göründüğü (sadece ayakları seçilebilecek biçimde) bir kağıt çantanın içindeki lüks ahşap kutuda yer alıyordu. Gazete, Flaman milliyetçisi politikacının çevresinden aldığı bilgilere dayanarak, "Kutunun açıldığı anda büyük bir şaşkınlık yaşandı" diye aktardı. Silah havalimanı polisine teslim edildi ve "ne yapılacağına karar verilene dek" bir kasada muhafaza ediliyor. Hollanda Başbakanı Rob Jetten ise İngiltere ile aynı yolu izleyeceğini açıkladı: Tabancayı ülkesine götürmeye çalışmadan önce etkisiz hale getirilmesi için Türkiye'de bırakacak. Erdoğan, silahın yanı sıra liderlere kendi biyografisinin İngilizce baskısını da hediye etti (The Politics of Courage: Erdoğan and the Rise of Türkiye). Zirvenin yapıldığı salonun çalışma masalarına ise her liderin adının yazılı olduğu kişiselleştirilmiş kalem ve defter setleri bırakıldı. Trump'a adının yazılı olduğu kırmızı bir kalem ile üzerinde "White House" (Beyaz Saray) yazan siyah bir kalem; Merz'e adının yazılı yeşil bir kalem ve kahverengi kapaklı bir defter; Macron'a kazımalı kırmızı bir kalem ve gri defter; Sánchez'e ise adının yazılı kırmızı bir kalem ve siyah defter verildi.