Mekke Paktı Husi Saldırısında Sınandı

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan büyük bir coşkuyla 'Mekke Savunma Paktı' ya da 'Müslüman NATO' olarak adlandırılan ittifakı kurmuştu. Anlaşmaya göre üç ülkeden birine saldırı düzenlenmesi halinde diğer ikisi birlikte karşılık verecekti. Ne var ki savunma ittifakının kurulmasının hemen ardından 'Müslüman NATO' ilk gerçek sınavıyla yüz yüze geldi. Yemen'in silahlı örgütü Husiler'in Suudi Arabistan'a saldırısı üzerine Türkiye ve Pakistan açıklama yapmakla yetindi; ittifakın somut bir harekete geçtiği görülmedi. Öte yandan paktla ilgili katılım isteğini dile getirmiş olan Bangladeş saldırıyı şiddetle kınadı. Hindistan da saldırıyı kınayan bir açıklama yayımladı. Salı günü şafak vakti Güney Suudi Arabistan'daki petrol rafinerilerini hedef alan Husiler, Abha, Hamis Müşeyt, Necran ve Cizan bölgelerindeki sivil ve enerji tesislerini nişan aldı. Husiler'in aralıksız sürdürdüğü insansız hava aracı ve füze saldırılarında aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 73 sivil yaralandı. Hindistan, Çarşamba günü yaptığı açıklamada "Suudi topraklarında sivillere ve ekonomik açıdan stratejik öneme sahip bölgelere yönelik saldırıları kınıyoruz" dedi. Açıklamada ayrıca "Bu tür saldırılar Babülmendep Boğazı'ndaki serbest gemi geçişini tehlikeye atmaktadır; bu saldırılar hiçbir şekilde kabul edilemez" denildi. Pakistan ve Türkiye de saldırıyı kınadı. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, "Suudi topraklarında sivillere ve ekonomik açıdan kritik bölgelere yönelik saldırıları kınıyoruz" ifadesini kullandı. İslami NATO olarak da bilinen bu ittifakın temel şartı şudur: Üç ülkeden herhangi birine saldırı düzenlenmesi durumunda diğer iki ülke bu saldırıyı kendilerine yapılmış sayacak. Peki bu denli büyük bir saldırının ardından Müslüman NATO, Husiler'e karşı savaşa girecek mi? Böyle bir adım, İran destekli Husiler'e karşı savaşmak anlamına geleceğinden dolaylı olarak İran ile de karşı karşıya gelinmesi demektir. Risk içeren bu konuda Pakistan'dan sert bir açıklama geldi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir şunları söyledi: "Mekke Paktı'na üye herhangi bir devlete karşı provokayon olmaksızın saldırı düzenlenmesi ya da Yemen çatışmasının Suudi topraklarına sıçraması halinde savunma anlaşmasının hükümleri devreye girecektir. Anlaşmayla yükümlüyüz; gerekirse inşallah üzerimize düşeni yapacağız." Bununla birlikte Münir hemen ardından ekledi: "Bu, her saldırıya mutlaka askeri güçle karşılık vereceğimiz anlamına gelmiyor. Taşa taşla karşılık vermek şart değil." Türkiye de Mekke Paktı konusunda fazla söz söylemese de saldırıyı kınayan açıklamalar yaptı. Pakta katılmak isteyen Bangladeş de saldırıyı sert bir dille kınadı. Bangladeş Dışişleri Bakanlığı Çarşamba günü yaptığı açıklamada Suudi Arabistan'ın sivil altyapısına ve vatandaşlarına yönelik saldırıyı son derece kınanası bulduğunu belirterek Suudi hükümeti ve halkıyla tam dayanışma içinde olduğunu duyurdu. Bangladeş'in Suudi Arabistan'ın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve güvenliğine desteğinin değişmez olduğu da vurgulandı. Belirtmek gerekir ki Şii Husiler ile Suudi destekli Sünni gruplar arasındaki çatışma uzun yıllara dayanmaktadır. 2022'de BM'nin arabuluculuğuyla kısmen durma noktasına gelen bu çatışma, ABD-İran geriliminin tırmanmasıyla yeniden alevlendi. Husiler, İran'ın yanında yer alarak Ortadoğu'da ABD'nin müttefiki olarak bilinen çok sayıda ülkeye saldırı düzenlemektedir. Yemen'in başkenti Sana başta olmak üzere çeşitli bölgeler şu anda Husi kontrolü altındadır. Suudi Arabistan'ın desteklediği Yemen'deki Sünni hükümet güçleri, Husiler'e karşı sürekli operasyon yürütmektedir; Husiler de bunun karşılığında Suudi Arabistan'ı hedef almaktadır. Uzun süredir devam eden bu çatışma, Müslüman NATO için yeni bir baş ağrısı haline gelmiş ve ittifakı dünya kamuoyunun gözünde zor duruma düşürmüştür.

Globalde Türkiye

Husilerin Suudi Arabistan'a saldırısı, Mekke Savunma Paktı'nın işlevselliğini sorgulatıyor