Türkiye'nin Gözü El Alamein Zirvesinde: Mekke Anlaşması

Türk medyası bugünkü Miçotakis-Sisi görüşmesini Ankara-Kahire yakınlaşması ve Mekke Anlaşması ekseninde değerlendiriyor. Doğu Akdeniz'deki dengeler açısından son derece kritik bir dönemde Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi bugün El Alamein'de bir araya geliyor. Atina ve Kahire, bu ziyaretle stratejik ilişkilerinin derinliğini somut biçimde ortaya koymayı hedefliyor. İki lider arasındaki ikili görüşme saat 12.00'de gerçekleşecek; saat 13.30'da ise Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in de katılımıyla Yunanistan-Kıbrıs-Mısır gayri resmi üçlü zirvesi düzenlenecek. Gündemin başında enerji işbirliği yer alıyor. Özellikle Yunanistan-Mısır elektrik bağlantısı projesi ön plana çıkıyor; Avrupa'nın da ilgisini çeken bu proje, Kuzey Afrika'dan üretilen "yeşil" elektriğin Avrupa'ya taşınmasında Yunanistan'ı kilit bir geçiş noktasına dönüştürebilir. Masada ayrıca Doğu Akdeniz'de güvenlik, bölgesel gelişmeler, Libya ve bölgede şekillenen yeni jeopolitik dengeler de bulunuyor. Bununla birlikte, bugünkü görüşme Mısır ile Türkiye arasındaki çarpıcı yakınlaşma nedeniyle ayrı bir önem kazanıyor. Ankara, Kahire'yi kendi inşa etmeye çalıştığı yeni bölgesel mimariye daha sıkı bağlamak için yoğun diplomatik baskı uyguluyor. Üçlü zirvede, 7 Ağustos'ta Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın imzaladığı yeni savunma düzeni olan "Mekke Anlaşması"nın da ele alınması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mısır'ın bu yapıya katılmasını açıkça dile getirirken Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Kahire'yi söz konusu yapının "doğal ortağı" olarak nitelendirmişti. Türk devlet haber ajansı Anadolu Ajansı, Miçotakis'in bugünkü ziyaretini Ankara-Kahire ilişkilerindeki iyileşme çerçevesinde sunarak bu anlaşmayı görüşmelerin temel konularından biri olarak değerlendiriyor. Anadolu Ajansı: "Miçotakis, Türkiye-Mısır ilişkileri gelişirken Mısır'da" "Yunan Başbakanı, Türkiye-Mısır ilişkileri gelişmeye devam ederken Mısır'ı ziyaret ediyor" başlığıyla yayımlanan haberde Anadolu Ajansı, Miçotakis'in Mısır ziyaretinin Atina'nın Kahire-Ankara yakınlaşmasını ve olası yeni bölgesel savunma düzenini yakından takip ettiği bir dönemde gerçekleştiğini vurguluyor. Ajans; görüşmelerde öne çıkması beklenen başlıca konular arasında Türkiye, Libya, göç, enerji, yatırımlar ve Doğu Akdeniz'deki deniz sınırı anlaşmazlıklarını sıralıyor. Haber Global: "Gündemde Mekke Anlaşması var" Türk medya kuruluşu Haber Global ise bugünkü görüşmeyi Ankara'nın hamleleriyle daha doğrudan ilişkilendiriyor. "Mısır üyeliği görüşüyor – Mekke Anlaşması gündemde" başlıklı haberinde, El Alamein'deki Yunanistan-Kıbrıs-Mısır üçlü zirvesinde bölgesel gelişmelerin yanı sıra Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan savunma düzeninin de ele alınmasının beklendiğini aktarıyor. Haber Global, Mısır'ın bu yapıya katılıp katılmayacağı sorusunu özellikle ön plana çıkararak böyle bir gelişmenin anlaşmanın siyasi ve askeri ağırlığını önemli ölçüde artıracağına dikkat çekiyor. Haberde, Mısır'ın Arap dünyasının en büyük ordularından birine sahip olduğu, Süveyş Kanalı'nı denetlediği ve Akdeniz ile Kızıldeniz arasındaki kritik bir coğrafi konumda bulunduğu vurgulanıyor. Mısır'ın hem Ankara hem de Riyad ile ilişkilerinin son dönemde güçlendiğinin de altı çiziliyor. Doğu Akdeniz odak noktasında Türk tarafının Mısır'ın olası katılımına atfettiği önem, Anadolu Ajansı'nın yakın tarihli bir analizinde de kendini gösteriyor. Ajans, Ankara açısından Mısır'ın bu yapıya dahil olmasının yalnızca Mekke Anlaşması'nı güçlendirmekle kalmayacağını, Doğu Akdeniz'deki güvenlik denklemini de doğrudan etkileyebileceğini belirtiyor. Analizde, Kahire'nin Atina ve Lefkoşa ile imzaladığı deniz yetki alanı anlaşmalarına açıkça atıfta bulunuluyor; Mısır'ın Türkiye ile aynı savunma yapısında yer almasının, son yıllarda Yunanistan, Kıbrıs, İsrail ve diğer bölge ülkeleri arasında gelişen işbirliği ağlarına karşı yeni bir denge unsuru işlevi görebileceği vurgulanıyor. Böylece Miçotakis-Sisi görüşmesi henüz gerçekleşmeden, Türk basını bu ziyareti Doğu Akdeniz'deki yeni denge arayışı ve Ankara'nın Mısır'ı yeni bölgesel güvenlik mimarisine daha sıkı bağlama çabaları perspektifinden okuyor. Erdoğan'dan Yunanistan'a yeni tehditler Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pazartesi akşamı yeniden revizyonist söyleme başvurarak Atina'ya doğrudan uyarılar yöneltti ve bölgedeki "düşmanca eylemler" söylemini yeniden gündeme taşıdı. "Bunu açık ve kesin biçimde söylemek istiyorum: Yumuşak tutumumuz kimseyi yanlış umutlara sürüklememeli. İşlerimize kimsenin karışmasına izin vermeyeceğiz. Bölgemizde düşmanca eylemleri seyirci kalarak izlemeyeceğiz" diyen Erdoğan, aynı zamanda Türkiye'yi çatışma arayan bir güç olarak göstermekten kaçınarak "kimseye karşı düşmanlık beslemiyoruz" ifadesini kullandı. Ardından "ülkemizin güçlenmesinden rahatsız olanlar bizi yolumuzdun alıkoyamaz" ve "tarihin seyrini değiştirecek güce kimse sahip değildir" diye ekledi. Erdoğan, "kardeş ve kız kardeşlerle" yeniden birleşmeden söz ederek konuşmasını açık bir uyarıyla noktaladı: "Türkiye'nin dostu olanlar kazanacak, düşmanları olanlar kaybedecek." Bu noktada, Türkiye Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın'ın Atina'daki temasları da yeni bir boyut kazanıyor. Hükümete yakın Yeni Şafak gazetesine göre Kalın'ın ziyareti, protokol görüşmelerinin ötesine geçerek kapsamlı bir Türk talepleri çerçevesinin sunumunu kapsıyor.

Globalde Türkiye

Ankara'nın gözü El Alamein'de: Türkiye'nin Atina-Lefkoşa-Kahire işbirliğinin derinleşmesine ilişkin endişeleri