Bakoyannis: Türkiye ile gerilimin 3 nedeni var

Eski bakan Dora Bakoyannis, SKAI televizyonuna verdiği röportajda Yunan-Türk ilişkilerini, Yunanistan'ın karasularını 12 deniz miline genişletme olasılığını, siyasi gelişmeleri ve Yeni Demokrasi Partisi'ndeki (ND) yakın geleceği değerlendirdi. Eski bakan, eski Başbakan Antonis Samaras'ın pazar günü Başbakan Kiryakos Miçotakis ve hükümetin genel politikasını hedef alan açıklamaları nedeniyle kendisine yönelik sert eleştiriler yöneltti. "12 mil bizim hakkımız" Eski Dışişleri Bakanı, Yunanistan'ın Uluslararası Hukuk çerçevesinde karasularını 12 deniz miline genişletme hakkına sahip olduğunu vurgularken bu hakkın ne zaman ve nasıl kullanılacağına Yunan hükümetinin karar vereceğini belirtti. "Yunanistan'ın Uluslararası Hukuk'a dayanarak 12 mile genişletme hakkı devredilemez bir haktır. Bunun ötesinde, bunu ne zaman ve nasıl yapacağımız Yunan hükümetinin meselesidir. Dolayısıyla hükümet, ya da herhangi bir hükümet karar verecektir; zira başka hükümetler de geçirdik. Bu, kullanılabilecek bir haktır" dedi. Yunan-Türk ilişkilerindeki mevcut duruma ilişkin Bakoyannis, bugün bir gerilim ortamının söz konusu olduğunu belirterek iki ülke ilişkilerinin sabit bir seyir izlemediğini, gerginlik ve yumuşama dönemleri arasında dalgalandığını açıkladı. "Türkiye ile ilişkilerimiz hiçbir zaman düz bir çizgide gitmedi. Yumuşama dönemleri yaşadık, gerilim dönemleri yaşadık" diyen Bakoyannis, son yumuşama döneminin yaklaşık üç yıl sürdüğünü hatırlattı. Gerilimin yeniden tırmanmasına karşın Ankara ile diyaloğun açık kaldığını ve Yunanistan'ın iyi ilişkiler ile barışı hedeflediğini vurguladı. "Biz iyi ilişkiler istiyoruz. Türklerle de konuşacağız ve Yunanistan'ın iradesi barış içinde olmaktır. Yunanistan barışçıl bir ülkedir" dedi. Türkiye'yi endişelendiren üç neden Yeni gerilimin Türk tarafında neden kaynaklandığı sorusuna Bakoyannis üç temel etken sıraladı. Birincisi, Türkiye'nin son 25 yılda bu ölçekte karşılaşmadığı Yunanistan'ın savunma güçlendirmesidir. "İlk şey, Türkiye'nin son 25 yılda görmediği bir Yunan savunma güçlenmesine şahit olmamızdır" dedi. Bakoyannis, ciddi bir kriz durumunda Yunanistan'ın yalnızca müttefiklerine güvenemeyeceğini de altını çizdi. "Açıkça söyleyelim, Allah korusun bir şey olursa biz savaşacağız. İttifaklar iyi güzel ama savaşacak olan biziz" diyerek Yunan Silahlı Kuvvetleri'nin rolü konusunda yanılsamalara yer olmadığını vurguladı. İkinci etken olarak Yunanistan-İsrail ilişkisinin güçlenmesini gösterdi. Bu ilişkinin Türkiye'yi derinden rahatsız ettiğini, zira İsrail'in Türk liderliği için "büyük düşman" konumunda olduğunu ifade etti. Üçüncü etken ise bölgedeki genel istikrarsızlık ve Yunanistan'ın Körfez ülkeleriyle ilişkilerinin derinleşmesidir. Bakoyannis, Yunanistan'ın Körfez ülkeleriyle ilişkilerinin son dönemde önemli ölçüde güçlendiğini belirterek Suudi Arabistan ile işbirliğine ve Yunan Patriot sistemlerinin bölgedeki varlığına özellikle değindi. Tüm bu gelişmelerin bölgede "çok büyük bir diplomatik çalkantı" yarattığını söyledi. "Kimseye karşı değiliz" Eski Dışişleri Bakanı, Yunanistan'ın savunma güçlenmesinin saldırgan bir nitelik taşımadığını açıkça ortaya koydu. "Biz savunma anlamında güçleniyoruz, kimseye karşı değiliz. İddialarda bulunmuyoruz ama kendi egemenlik haklarımızın ya da kendi egemenliğimizin sorgulanmasını da kabul etmeyeceğiz" dedi. Başbakan Miçotakis ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın BM Genel Kurulu kenarında görüşme olasılığına değinen Bakoyannis, şu an için böyle bir ihtimal görmediğini ancak bunu da dışlamadığını belirtti. Diyaloğun en zorlu dönemlerde bile vazgeçilmez olduğunu vurguladı. "İnsanların birbirleriyle konuşmasının her zaman yararlı olduğunu düşünüyorum" diyen Bakoyannis, bizzat Dışişleri Bakanı olarak görev yaptığı dönemde en zor koşullarda bile hiçbir tarafla diyaloğu kesmediğini hatırlattı. Miçotakis hükümetinin dış politikasını savunan Bakoyannis, son yıllarda Yunan dış politikasında daha önce emsali görülmemiş adımlar atıldığını söyledi. İyon Denizi'nde karasuların genişletilmesini, Ege'nin savunma açısından tahkim edilmesini, başka ülkelerle varılan anlaşmaları ve Mısır ile işbirliğini örnek göstererek Atina'nın "adım adım" ilerlediğini belirtti. Bu politikanın Türk düzenini rahatsız ettiğini, ancak bunun Yunanistan'ın bir çatışma arayışında olduğu anlamına gelmediğini de ekledi. Röportajın en büyük siyasi ilgiyi toplayan bölümü ise Bakoyannis'in Antonis Samaras'a ve eski başbakanın yeni bir siyasi oluşum kurmasının olası sonuçlarına ilişkin değerlendirmeleri oldu. Bakoyannis, önce Başbakan Miçotakis'in Selanik Fuarı'nda verdiği basın toplantısını değerlendirerek onu "son derece iyi" bulduğunu, güç sergilediğini ve "ne yaptığını bilen, her euroyu hesaplamış" biri olduğunu söyledi. Siyasi istikrar tartışmasını jeopolitik gelişmeler ve olası yeni bir enerji kriziyle de ilişkilendirdi. Türkiye ile yaşanabilecek bir gerilimin yanı sıra bölgedeki krizin yol açacağı olası doğalgaz ve petrol fiyatı artışlarının da Yunanistan için ciddi sorunlar doğurabileceğini vurguladı. Yakın zamanda ABD'yi ziyaret ettiğinden söz ederek oradaki fiyat düzeyinden "ürktüğünü" ve durumu "delilik" olarak nitelendirdi. Bu çerçevede, istikrarsız bir uluslararası ortamda güvenlik sağlayabilen ve vatandaşların "arkasını koruyan" bir hükümetin varlığının özel bir önem taşıdığını savundu. Hükümetin ve Başbakan'ın tek başına iktidar hedefine ulaşıp ulaşamayacağı sorusuna ise bunu Yunan halkının belirleyeceğini, halkın durumu ve mevcut siyasi seçenekleri değerlendireceğini söyledi. Anton Samaras ve olası yeni bir siyasi yapılanmanın ND'nin tek başına iktidara gelmesini engelleyip engelleyemeyeceği sorusuna ise yanıtı açıktı: "Mümkün. Mümkün." "Samaras, Çipras'ın, Andrulakis'in ve Konstantopulu'nun tüm argümanlarını sıraladı" Bakoyannis, ardından Antonis Samaras'ın tutumunu sert bir dille eleştirerek eski başbakanın diğer partilerin muhalefet söylemine benzer argümanlar kullandığını ileri sürdü. "Sayın Samaras dün, tek bir paragrafta Çipras'ın, Andrulakis'in ve Konstantopulu'nun tüm argümanlarını bir arada sıraladı" dedi. Sonra son derece keskin bir biçimde ekledi: "Muazzam bir safra döktü. Bu safra ortaya çıkmaya devam ederse bize iyi gelecek. Kötü gelmeyecek." Ardından bizzat tanık olduğunu söylediği bir olayı aktardı. Bu olayın, eski başbakanın tutumunun ND'de bir toparlanma etkisi yaratabileceğini gösterdiğini öne sürdü. Anlattığına göre, Başbakan Miçotakis'in Selanik konuşmasından önce Trakya'dan ND üyesi arkadaşlarıyla karşılaşmış; bu kişiler ND'ye oy vermeyeceklerini, evde oturacaklarını söylemişlerdi. O gece ise aynı kişilerden mesaj almış: Samaras'ın açıklamasının ardından fikirlerini değiştirmişlerdi. "Samaras fabrika ayarlarımızı devreye soktu. Sandıkta sonuç verecek. Toparlanmayı sağlayacak" diye yazdıklarını aktardı. Bakoyannis, kimin eleştiri yaptığının önemli olduğunu belirterek Samaras'ın ND ile siyasi geçmişine ve ilişkisine değindi. "ND hükümeti devirmiş, paydaşı onu geri kabul etmiş biri" Bakoyannis, Samaras'ın siyasi geçmişini ve ND ile ilişkisini ele alarak onu "ND'li bir hükümeti devirmiş", ardından partiye geri dönerek genel başkan olan ve paydaşı tarafından onurlandırılan bir siyasetçi olarak nitelendirdi. "ND hükümetini devirmiş, ND'ye geri alınmış ve genel başkan olmuş biri. Bu paydaş onu onurlandırdı" dedi. Kendi katkısından da söz eden Bakoyannis, "2018'den itibaren ND'yi yüzde 10'dan yüzde 28'e taşımak için Samaras için mücadele verdim. O lanet olası yüzde 28'e ulaştık, birinci parti olduk" dedi. Ardından ND'nin hükümet dönemini ve Evangelos Venizelos ile Fotis Kuvelis ile sürdürülen koalisyonu hatırlatarak ERT'nin kapatılması kararına özellikle değindi. "Venizelos ve Kuvelis ile başbakan oluyor. Samaras ERT'yi kapattığında Kuvelis ayrıldı. Venizelos'la kaldı" dedi. Bakoyannis ayrıca Samaras'ın bugün ND'nin seçilmiş genel başkanı Miçotakis'e yönelik eleştiriler yöneltme tercihini de eleştirdi ve Miçotakis'in seçildiği günden bu yana kamuoyu yoklamalarında birinci sırada yer aldığını vurguladı. "Ve bugün, seçildiği günden bu yana kamuoyu yoklamalarında birinci olan ND'nin seçilmiş genel başkanını eleştirmeye geliyor..." dedi. Son olarak Samaras'ın tutumunu kişisel husumet ve yoğun hoşnutsuzluğun ürünü olarak nitelendirerek "Bu bir inat ve bir safra; paydaşın ruhu buna tahammül edemiyor" dedi. Kadro hareketleri ihtimali açık Samaras ile kopuşun kesin olup olmadığı ve aktif milletvekilleri ya da eski ND kadrolarının yeni siyasi oluşuma geçip geçmeyeceğine ilişkin soruya Bakoyannis bu ihtimali dışlamadı. "Dışlanamaz. Ben hiçbir şeyi dışlamıyorum" yanıtını verdi; Kiryakos Miçotakis'in durumu yönetecek "deneyim ve birikime" sahip olduğunu da sözlerine ekledi. ND'nin siyasi zarar görmesi ihtimalinin, geçmişte yaşanan bölünmelerin ciddi siyasi sonuçlara yol açtığı gerçeği gözetilerek değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Samaras'ın hangi seçmen kitlesine hitap ettiği sorusuna ise "ağırlıklı olarak çok sağda duran ve hayal kırıklığına uğramış bazı kesimlere" hitap ettiğini yanıtladı. ND'nin bu seçmenleri geri kazanmaya çalışacağını belirten Bakoyannis, ulusal meselelerin "ND'nin güçlü kozu" olduğunu vurguladı. Bu noktada casus belli meselesine de değinerek mevcut hükümetin Samaras tarafından öne sürülen argümanlara karşılıkları bulunduğunu ileri sürdü ve Samaras'ın başbakanlığı döneminde neden aynı soruları gündeme getirmediğini sorguladı. "Neden sen casus belli'den söz etmedin? Neden Miçotakis casus belli'den söz etti, oysa Türklerin bugün yeniden gündeme taşıdığı o konudan sen söz etmedin? Neden sen bunları yapmadın?" dedi. "Biz rakibe ihtiyaç duymuyoruz" Aleksis Çipras ve onun siyasi geri dönüşüne ilişkin Bakoyannis, rolünü şimdiden kestirmekten kaçınarak siyasi rakipleri halkın belirlediğini söyledi. "Biz rakibe ihtiyaç duymuyoruz. Rakipleri Yunan halkı tayin eder" dedi. Bununla birlikte Çipras'ın artık başlıca siyasi oyunculardan biri olduğunu kabul etti ve bir sonraki seçimin Kiryakos Miçotakis, Aleksis Çipras, Nikos Andrulakis, Zoi Konstantopulu, Kiryakos Velopulos ve diğer siyasi güçler arasındaki tercih ekseninde şekilleneceğini belirtti.

Globalde Türkiye

Dora Bakoyannis SKAI'ye konuştu: 'Samaras safra döküyor ama bu bize iyi gelecek'