Erdoğan'dan Yunanistan-İsrail savunma anlaşmasına tepki

'Sorumluluğumuz nedir? Gerekeni yapmak', dedi Erdoğan Ankara'nın Atina'ya resmi bir diplomatik nota göndererek Ege Denizi'ndeki statükoda değişikliğe yol açacak hiçbir faaliyete izin vermeyeceğini bildirdiği öne sürüldü. Yunanistan ile İsrail, milyarlarca euro değerinde tarihi bir savunma anlaşması imzaladı. Her iki ülkeyle ilişkileri kopma noktasına gelmiş olan Türkiye ise bu gelişmeden hiç memnun değil. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin deniz hakları konusunda yıllardır çatışma içinde olduğu Yunanistan'ın Ankara'nın bir diğer rakibi İsrail'e yönelerek pazartesi günü 3 milyar euro değerinde hava savunma sistemi satın alma anlaşması imzalamasının ardından sonunda sessizliğini bozarak konuya ilk kez dair kamuoyuna açıklama yaptı. Yunanistan'da 'Aşil Kalkanı' adıyla anılacak olan yeni sistemin, Erdoğan'ın Gazze savaşının sert bir eleştirmeni olması nedeniyle Türkiye ile ilişkileri yirmi yılı aşkın bir süre içinde giderek gerilen İsrail ile Yunanistan arasındaki savunma işbirliğini derinleştirmesi bekleniyor. Erdoğan ne dedi? Erdoğan, çarşamba günü anlaşmaya ilk kez kamuoyu önünde tepki gösterdi. İsraili doğrudan adını anmaktan kaçınan Erdoğan konuşurken, Türk medyası Ankara'nın Ege'deki gerilimler nedeniyle Atina'ya resmi bir uyarı gönderdiğini aktardı. 'Bizden ne yapmamız bekleniyor? Sorumluluğumuz nedir? Gerekeni yapmak,' diye konuşan Erdoğan, çarşamba günü gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bu sözler İsrail haber sitesi Israelhayom.com tarafından aktarıldı. 'Türkiye'nin sakin ve rasyonel yaklaşımını zayıflık olarak değerlendirenler ciddi bir hata yapıyor. Yunanistan yanlış yoldan dönmek zorunda,' dedi Erdoğan, Kırgızistan'daki Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinden dönerken. Yunanistan'ın 'Ege'deki adaları silahlandırmaya devam etmesi' halinde Türkiye'nin nasıl tepki vereceğine ilişkin soruya Erdoğan şöyle yanıt verdi: 'Yunanistan'a iyi komşuluk ilişkileri temelinde hareket etmeye devam edeceğimizi söylüyoruz. Biz yapıcı taraf olduk; ancak çoğunlukla iyi niyetimize karşılık bulamadık… Yunanistan şunu anlamalıdır: Türkiye başkasının toprağına göz dikmez ama haklarını da kimsenin çiğnemesine izin vermez.' Tarihi anlaşma Pazartesi günü imzalanan anlaşma, Atina'nın rakibi Türkiye ile dengeyi koruma çabası sürerken şimdiye kadar Yunanistan ile İsrail arasında yapılmış en önemli sözleşme olma özelliğini taşıyor. İsrail Savunma Bakanlığı'na göre bu anlaşma, iki ülke arasında imzalanmış en büyük savunma sözleşmesi olmanın yanı sıra tarihin en büyük askeri anlaşmalarından biri niteliğinde. Öte yandan İsrail'in balistik füzelerden küçük insansız hava araçlarına kadar geniş bir tehdit yelpazesine karşı tasarlanmış eksiksiz bir savunma sistemini teslim edeceği ilk örnek olma özelliği de taşıyor. Yeni alım, Yunanistan'ın 2030'a kadar sürdürmeyi planladığı ordu modernizasyon programının bir parçası. Atina, F-35 savaş uçağı alımı ve Fransa ile İtalya'dan fırkateyn tedariki de dahil olmak üzere 'Aşil Kalkanı' için 2036'ya kadar yaklaşık 28 milyar euro harcamayı öngörüyor. Üç yıl süren müzakereler sonucu kesinleşen İsrail sistemi aşamalı olarak teslim edilecek; tam operasyonel hazırlığa 35 ay içinde ulaşılması planlanıyor. Yunanistan, sistemi öncelikle ülkenin kuzeydoğusunda ve Türkiye kıyısına yakın konumdaki Doğu Ege adalarında konuşlandırmayı planlıyor. 'Ege'de statükonun değiştirilmesine izin vermeyeceğiz' Erdoğan ayrıca 'uluslararası anlaşmaların görmezden gelinmesi ve ihlal edilmesinin kimseye fayda sağlamayacağını' söyledi ve Yunanistan'ı 'statüsü demilitarizasyon olarak belirlenmiş adaları silahlandırmaktan vazgeçmeye' davet etti. 'Tarih, dersler çıkarması gerekenler için son derece iyi bir rehberdir. Bölgemizde barış, güvenlik ve istikrar için çalışmaya devam edeceğiz,' dedi Erdoğan. Türk gazetesi Milliyet, çarşamba günü erken saatlerde diplomatik kaynaklara dayanarak Ankara'nın Atina'ya, Ege Denizi'ndeki statükoda değişikliğe yol açacak hiçbir faaliyete izin vermeyeceğini belirten resmi bir diplomatik nota ilettiğini duyurdu. Milliyet'e göre nota, Yunanistan'ın ağustos ayında turizm, yenilenebilir enerji ve sanayi alanlarında üç mekansal planlama programı açıklamasının ardından gönderildi. Ankara, 'çevre koruma planlaması bahanesiyle maksimalist taleplerin gündeme taşınmasını kabul edilemez' olarak nitelendirdi. Türkiye, onlarca yıldır Doğu Ege adalarının silahlandırılmasının, bölgede deniz üssü ve tahkimatlar kurulmasını yasaklayan 1923 tarihli Lozan Antlaşması'nı ve Güney Ege'deki On İki Ada takımadasının İtalya'dan Yunanistan'a devredildiği 1947 tarihli Paris Barış Antlaşması'nı ihlal ettiğini savunuyor. Atina ise bu iddiaları reddediyor. Yunanistan, Türkiye'nin Paris Antlaşması'nın tarafı bile olmadığını belirtirken adaların silahlandırılmasını, karşı kıyıda konuşlu Türk kuvvetlerine karşı meşru müdafaa hakkıyla gerekçelendiriyor. Bu bilgiler Israelhayom.com tarafından aktarıldı. Onlarca yıllık anlaşmazlık Her ikisi de NATO üyesi olan Yunanistan ve Türkiye, Ege Denizi'ndeki deniz sınırlarının belirlenmesi ile buna bağlı ekonomik haklar ve talepler konusunda onlarca yıldır anlaşmazlık içinde. Son dönemde yeni gerilimlerin fitilini ateşleyen gelişme ise Türkiye'nin 15 Ağustos'ta Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'de ilan ettiği iki deniz parkı oldu. Yunanistan, Türkiye'nin bu deniz parklarını Yunan adalarının egemenlik haklarını sorgulamak amacıyla kullandığına inanıyor. Atina, iki parkın ilanının Türkiye'nin Yunanistan ve Kıbrıs'ın münhasır ekonomik bölgeleri üzerinde hak iddia ettiği 'Mavi Vatan' revizyonist doktrinin bir parçası olduğundan endişe duyuyor. Münhasır ekonomik bölgeler, kıyı devletine balıkçılık ya da doğal kaynakların işletilmesi gibi alanlarda özel haklar tanınan deniz alanlarıdır. Bunların yanı sıra Ankara, çok sayıda Yunan adası ve adacığı üzerindeki egemenliği de sorguluyor. Uçaklar, fırkateynler ve denizaltılar Yunanistan, Ege'deki mevcut statükodan memnun olmakla birlikte askeri açıdan çok daha güçlü olan Türkiye'nin bu durumu bozma girişimlerinden rahatsızlık duyuyor. Bu nedenle Yunanistan, savaş uçakları, fırkateynler, denizaltılar ve hava savunma sistemlerine yoğun yatırım yapıyor. Stokholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) verilerine göre Yunanistan, 2021-2025 yılları arasında büyük çaplı silah sistemleri ithalatında dünyada 19. sıraya yerleşti. Analistler ayrıca Atina'nın Türkiye'nin gelişen insansız hava aracı kapasitesinden ve özellikle Tahran'ın Körfez ülkelerindeki Amerikan müttefiklerine yönelik saldırılar düzenlemesinin ardından ABD ile İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın yarattığı tehditlerden de endişe duyduğunu değerlendiriyor. 'Yunanistan'da Amerikan deniz üslerinin bulunduğunu ve bu üslerin gelecekte İranlıların hedefi haline gelebileceğini göz önünde bulundurmak gerekiyor,' dedi Puştay. EK VİDEO

Globalde Türkiye

Erdoğan 'Aşil Kalkanı' hakkındaki sessizliğini bozdu: Öfkeli