Türkiye Artemis Anlaşmalarını İmzaladı: Ay Misyonu Yolda

Washington'da gerçekleştirilen Artemis Mutabakat Belgelerinin imzalanmasıyla Türkiye, iddialı uzay programının en önemli adımını atıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Washington'da bir dizi anlaşma imzalayarak Türkiye'yi Artemis uzay programına 71. ülke olarak dahil etti. Törene NASA Başkanı Jared Isaacman, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı (Uzay ve Çevre) Connor Tomlinson ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç katıldı. Ankara, böylece aynı idealleri paylaşan ve "barışçıl ve şeffaf" uzay keşfine adanmış uluslararası koalisyona katılmış oldu. Türkiye'nin Artemis Mutabakat Belgelerine katılımı Isaacman konuşmasında şunları söyledi: "Türkiye Cumhuriyeti'ni Artemis Mutabakat Belgelerine dahil etmekten büyük onur duyuyorum. Geçen yıl Başkan Trump, NASA'ya Ay yüzeyine dönüşü hızlandırma, başka bir dünyada, yani Ay'da ilk kalıcı insan varlığını oluşturma ve Mars'ın insanlı keşfine zemin hazırlama görevini verdi. NASA bu büyük girişimleri hiçbir zaman tek başına üstlenmez. Ay üssünde uluslararası anlaşmaların ilkelerini uyguluyoruz; NASA tüm imzacıları bu çabaya davet etmiş, ulusların gelecekteki program görevlerine önemli bileşenler, bilimsel yükler, teknoloji demonstrasyonları, uydular ve diğer cihazlar katkısıyla kapasite kazandırması için fırsatlar yaratmıştır." Türkiye'nin insanlı uzay uçuşu alanındaki son başarıları, ülkenin uzay keşfine olan bağlılığını ortaya koymaktadır. İlk Türk astronot Alper Gezeravcı 2024 yılında Axiom 3 misyonuyla Uluslararası Uzay İstasyonu'na ulaşarak NASA astronotlarıyla birlikte bilimsel araştırmalar yürüttü. Aynı yıl ikinci Türk astronot Tuva Atasever, Virgin Galactic 07 suborbit misyonuyla uçarak fizyolojiyle ilgili deney ve araştırmalar gerçekleştirdi. Türkiye Ay'ı "fethedecek" Türkiye, kendi uydularını Ay'a inşa edip fırlatan küçük ama büyüyen ülkeler grubuna katılarak yakında Ayap-1 adlı ilk Ay misyonunu hayata geçirecek. Bu üyelik, Ekim ayında Antalya'da düzenlenecek Uluslararası Astronotik Kongre'ye ev sahipliği hazırlıklarıyla da eş zamanlı gerçekleşiyor. Artemis anlaşmalarının onlarca imzacısı, "barışçıl ve şeffaf" olarak tanımlanan uzay keşfinin geleceğini tartışmak üzere bu kongrede bir araya gelecek. "Artemis Mutabakat Belgeleri" olarak adlandırılan bu anlaşmalar, 2020 yılına dayanmakta olup NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı'nın, hükümetler ve özel şirketlerin Ay'a yönelik faaliyetlerine artan ilgisine karşılık olarak diğer yedi kurucu ulusla birlikte imzaladığı belgelerdir. Protokolün sunduğu kısıtlamalar ve olanaklar çerçevesinde, Ay, Mars ve ötesinin keşfinde uluslar arasındaki güvenlik ve koordinasyonu geliştirmeye yönelik ilk pratik ilkeler dizisi oluşturulmuş; ülkeler barışçıl ve şeffaf biçimde keşif yapmaya, keşifleri paylaşmaya, ihtiyaç sahiplerine yardım etmeye, toplanan bilimsel verilere erişime izin vermeye, ulusal faaliyetlerin diğerlerinin faaliyetleriyle çakışmamasını sağlamaya ve tarihsel ile bilimsel öneme sahip alan ve eserleri korumaya bağlılık altına girmiştir. Bu girişimin amacı, uzay keşfi ve inovasyonunun gerçek anlamıyla bir Altın Çağı için gerekli koşulları yaratmaktır. Türkiye, uzay araştırma faaliyetlerine 1980'lerde Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü'nün (TÜBİTAK Uzay) kurulmasıyla başlamış; bu kurum faaliyetlerine uydu inşasıyla adım atmıştır. Aralık 2018'de Türkiye Uzay Ajansı'nın (TUA) kurulmasıyla ülke, uluslararası uzay camiasına resmen dahil olmuş ve 2021'de on yıllık Ulusal Uzay Programı'nı (MUP) başlatmıştır.

Globalde Türkiye

Türkiye, Artemis Mutabakat Belgelerini imzalayarak Ay'daki yerini almak için uzay programını hayata geçiriyor