NATO zirvesi öncesinde Türkiye 200'den fazla aktivisti gözaltına aldı

NATO zirvesi öncesinde Türkiye 200'den fazla aktivisti gözaltına aldı 1 Temmuz 2026 — Türkiye'nin başkenti Ankara, 7-8 Temmuz'da yapılacak NATO zirvesine hazırlanıyor. Yüksek profilli toplantı, kısmen ABD Başkanı Donald Trump'ın transatlantik güvenlik ittifakına yönelik açıklamalarının kışkırttığı uluslararası gerilimler ortamında gerçekleşiyor. Zirve, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olan ve ittifakın güneydoğu kanadında kilit bir rol oynayan Türkiye açısından özellikle büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, 2009'daki Barack Obama ziyaretinden bu yana görevdeki bir ABD başkanının Türkiye'ye 17 yıl aradan sonra gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliğini de taşıyor. Ne var ki bu hazırlıklar, bir gözaltı dalgasının gölgesinde kaldı. Medya haberlerine göre son günlerde toplam 225 kişi gözaltına alındı. Bunların 178'i tutuklu olarak yargılanmayı bekliyor. Gözaltındakiler arasında insan hakları ve çevre aktivistleri ile gazeteciler yer alıyor. Ankara'da iki haftalık katı bir toplanma yasağı da ilan edildi. Türk savcılar terör iddialarını gündeme taşıyor Türk savcılar, terör örgütlerine yönelik süregelen soruşturmalara atıfta bulunarak operasyonu meşrulaştırdı. Amaçlarının bu örgütlerin Türkiye genelindeki faaliyetlerini ortaya çıkarmak olduğunu söylüyorlar. Gözaltına alınanlar arasında çevre kuruluşu TEMA Vakfı'nın Ankara temsilcisi Nevzat Özer, ekonomist Emel Memiş Parmaksız ve LGBTİ+ haber portalı Kaos GL'nin genel yayın yönetmeni ve gazetecisi Yıldız Tar bulunuyor. Avukatlar Semra Demir ve Kürşat Bafra da silahlı terör örgütü üyeliğiyle suçlanarak tutuklandı ve tutuklu yargılanmaya devam ediyor. Sanıkların bir kısmı, devletin terör örgütü olarak nitelendirdiği ve faaliyetleri yasaklanan Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist ile olası bağlantıları konusunda sorgulandı. Sorgulamanın özellikle kod adları, askeri eğitim ve örgütsel yapılar üzerinde yoğunlaştığı anlaşılıyor. Sorgulananlar iddiaları reddederken, bir kısmı söz konusu örgütten haberdar bile olmadığını ifade etti. Türkiye neden protestocuları tutuklıyor? Peki hükümet, uluslararası eleştirilere rağmen NATO zirvesinin hemen öncesinde neden bu yola başvuruyor? Siyaset bilimci Berk Esen, bu adımı anlamlandırmakta güçlük çekiyor. Zirve öncesinde olumlu manşetler bekleyen bir hükümetin yalnızca kendi çıkarlarını zedelediğini DW'ye açıkladı. Öte yandan Esen, tanıdık bir örüntüye dikkat çekti: Türkiye'deki önceki NATO zirvelerinin arifesinde de siyasi soldan kişilerin gözaltına alınması. Esen ayrıca bu adımın ABD'ye yönelik bir mesaj niteliği de taşıyabileceğine işaret etti. Bu kez operasyonun, yetkililerin protesto planladığından şüphelendiği kişileri hedef aldığı görülüyor. "Gözaltına alınanların önemli bir kısmının hiçbir siyasi bağı ya da sol siyasetle ilişkisi yok" diyen Esen, "Bunun yargı sistemindeki zafiyetlerle de açıklanabileceğini" vurguladı. Gözaltılar Türkiye'deki 'derinleşen baskıyı' gözler önüne seriyor İnsan hakları kuruluşu Human Rights Watch da sert eleştirilerini dile getirdi. Human Rights Watch Avrupa ve Orta Asya Direktör Yardımcısı Benjamin Ward, kuruluşun web sitesinde kaleme aldığı yazıda "Terörle mücadele yasalarının toplu gözaltılar için araçsallaştırılması ve NATO zirvesi öncesinde insanların susturulması, ittifakın kurucu değerleriyle açıkça çelişiyor" dedi. Ward, "Ankara sokaklarının potansiyel protestoculardan arındırılması, Türk hükümetinin derinleşen baskı politikasını yalnızca daha da görünür kılıyor" ifadelerini kullanarak Türkiye'nin "NATO müttefiklerinin yetkilileri rotasını değiştirmeye teşvik etmek için nüfuzlarını kullanmaları gerektiğini" ekledi. Bu makale özgün olarak Almanca kaleme alınmıştır.