Eskişehir'de 258 Taşınmaza Acele Kamulaştırma Kararnamesi

Türk hükümeti, "dünyanın ikinci büyük yatağı" olarak nitelendirilen ve önemli miktarda toryum, barit, florit ile nadir toprak elementi barındırdığı değerlendirilen Eskişehir bölgesindeki alanlarda "acele kamulaştırma" süreçlerini belirleyen bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi yayımladı. Bu gelişme, yatağın stratejik değerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Eskişehir bölgesinde yaklaşık üç buçuk yıl önce faaliyete geçirilen bir pilot tesis halihazırda işletilmekte olup Türk yetkililer, yatağın 694 milyon tona kadar maden rezervi kapasitesine sahip olduğunu öne sürmektedir. Nadir toprak elementleri; savunma sanayii başta olmak üzere elektronik cihazlar, elektrikli araçlar ve diğer teknolojik ürünlerin üretimi açısından büyük önem taşımaktadır. Eti Maden Genel Müdürlüğü, Nisan 2023'ten bu yana bölgede araştırma ve geliştirme çalışmaları yürütmektedir. Söz konusu bölgede nadir toprak elementlerinin yanı sıra toryum, barit ve florit gibi stratejik öneme sahip madenler de bulunmaktadır. Pilot tesisteki çalışmalar sürerken Türk hükümeti, yaklaşık 2,65 milyon metrekarelik alan için hızlı kamulaştırma kararı aldı. İlgili kararnameyi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzaladı; kararname, Eskişehir'in Beylikova ve Sivrihisar ilçelerinde toplam 258 taşınmazı kapsamaktadır. Projeyi üstlenen devlet kuruluşu Eti Maden, tesislerin inşası için ilerleyen süreçte ihaleye çıkacak. İkinci aşama başlatılmış olsa da nadir toprak yatırımlarına özgü olarak tahsis edilecek kamu finansmanının miktarı henüz açıklanmadı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar daha önce Türkiye'nin Eskişehir'deki üç projeye toplam 600 milyon dolar yatırım yapacağını duyurmuştu. Yatağa atfedilen stratejik öneme karşın 694 milyon tonluk rezerv rakamı tartışmalı olmaya devam etmektedir. Maden Mühendisleri Odası'nın geçen yıl sonunda düzenlediği stratejik madenler çalıştayında, nadir toprak elementlerinin geliştirilme sürecindeki şeffaflık eksikliğine dair kaygılar dile getirilmişti. Bu gelişme, söz konusu lokasyonun Türkiye'de Çin'den sonra dünyanın ikinci büyük nadir toprak yatağı olarak sunulması nedeniyle ayrı bir ağırlık kazanmaktadır. Beylikova'daki proje, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde de siyasi tartışmalara yol açtı. Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, hükümeti dünyanın ikinci büyük nadir toprak yatağını fiilen Çin'e teslim etmekle suçladı. Yavuzyılmaz, nadir toprak elementlerinin altın ve elmastan bile daha büyük stratejik değer taşıdığını savundu. Eti Maden ise bir Çinli madencilik şirketiyle gizli bir anlaşma bulunduğu iddialarını reddederek Türk şirketi ile herhangi bir Çinli madencilik şirketi arasında gizli bir anlaşma imzalanmadığını açıkladı.

Globalde Türkiye

Türkiye: Eskişehir'deki Nadir Toprak Yatakları için Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle 258 Taşınmaza Acele Kamulaştırma